මා දුටු වෛෂ්ණාවී...

තමන් ආදරය කරන අය වෙනුවෙන්, ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ වැදගත් මොහොතකදී වටිනාම දෙයක් තිළිණ කරන්නට ඇත්නම් අප එය මහත් සතුටින් ඉටුකරන බවට සැකයක් නැත. 

සුමිත්‍රා පීරිස්ගේ ‘‘වෛෂ්ණාවී‘‘ මා දුටුවේ එවන් සුන්දර තිළිණයක් ලෙසිනි. ‘‘වෛෂ්ණාවී‘‘ පිළිබඳ ඍණාත්මක ප්‍රතිචාර දක්නට ලැබුණත් මා එය නැරඹිය යුතුම යැයි සිතූයේ ඇත්තටම ඒ ප්‍රවීණ කලාකරුවන් දෙපළ ලෙස්ටර්ටත්, සුමිත්‍රාටත්, ඔවුන්ගේ දීර්ඝකාලීනව ජීවිතය බෙදාගන්නා ප්‍රේම චාරිකාවටත් දක්වන ආදරයේ සහ ගෞරවයේ සංකේතයක් ලෙසිනි.  

පෞද්ගලික හැඟීම් එබඳු වුව,

‘‘වෛෂ්ණාවී‘‘ සාමාන්‍ය ගම කතාවකින් එහා යා නොහැකිව අතරමංවූ සිනමා කෘතියකැයි සිතේ. මනුෂ්‍ය භාවයන්ගේ සංකීර්ණ බව, විශේෂයෙන් ස්ත්‍රී හදවතේ ගැටීම්, මනුෂ්‍ය බැඳීම් සහ ඒ හරහා ඇති වන ගැටීම් ප්‍රබලව කියා පෑ හැකි කතා සංකල්පයක් තෝරා ගෙන තිබුණද, චරිත, දෙබස්, සිදුවීම් හරහා එම ප්‍රබල බව ගැඹුරින් නිරූපණය කරන්නට සිනමා කෘතිය අපොහොසත් වී ඇත. වෛෂ්ණාවී සාමාන්‍ය ගම කතාවකින් එහා නොයන්නේ යැයි මා කියන්නේ එබැවිනි.

පාරම්පරික රූකඩ ශිල්පියකු වන ඔසඳා දේවතාවියක පවා ආකර්ෂණය කරගන්නට සමත් ප්‍රබල පුරුෂයෙකිය යන්න විශ්වසනීයව ගොඩනගන රූප රාමුවක් චිත්‍රපටයෙන් උකහාගැනීම අසීරුය. ඔහු පළමු වරට බැහැදකින මනමාලිය කෙරෙහි ප්‍රේමයෙන් බැඳීම මෙන්ම එය අහිමි වීම නිසා ජීවිතය නැති කරගන්නට තරම් බිඳ වැටීමද තරමක ඇදහිය නොහැකි දෙයකි. ඒ අතර ඔසඳා කැටයම් කරන ලද දැවමය කාන්තා රුව රුක් දේවතාවියක බවට පරිවර්තනය වීමද, ඇය නිසා ඇති වන ගැටලුද ගොඩනැගෙන්නේ මතුපිටින් පමණි.

දේවතාවියගේ උදහසට පාත්‍ර වන්නට තරම් ඔසඳාගේ නෑනණ්ඩිය වන රුචිරා ඔහු වෙත පෙම් බඳින්නේද? එබඳු ගැඹුරු ප්‍රේමයක් ඈ තුළින්ද මතු වී නොපෙනේ. ඔසඳා සහ රුක් දේවතාවිය අතර වන බැඳීම වුව ද සංකීර්ණව නිරූපණය වන්නක් නොවේ. අවසන කිසිදු ගැටුමකින් තොරවම යාතිකා මැද වන දෙව්ලිය අලුත් රුක් විමනකට ඇදී යයි. චිත්‍රපටය නිම වෙයි.  

තිර පිටපතේ කුමන දුර්වලතා තිබුණද, අධ්‍යක්ෂණය, කැමරාකරණය සහ සංස්කරණය තුළින් ඔසවා තැබිය හැකිව තිබූ ‘‘වෛෂ්ණාවී‘‘ ඒ සෑම පියවරක් තුළදීම අසාර්ථක වී ඇතැයි සිතේ. තෝරා ගෙන ඇති ගැමි පරිසරයද, ගැමි ගෙවල්ද බලා ඉන්නට ලස්සනය. එපමණකි.

‘‘වෛෂ්ණාවී‘‘ එසේ වුවද ලෙස්ටර්ට සහ සුමිත්‍රාට ආදරය නොකර ඉන්නට තරම් එය හේතුවක් නම් නොවේ.

උත්තරාදේවී සහ තවත් දේවිලා...

දරු ගැබට අත තියාගෙන සිටින උත්තරාදේවී සහෝදරයා ටෙලි නාට්‍යෙයන් 

ඒ අම්මා උන්නේ අමුතුම ඉරියව්වක. එතැන උන්නු පණහකට එහා පිරිස අතරෙ ඒ ඉරියව්ව විශේෂයෙන් කැපී පෙනුණෙ එයා එතන උන්නු පිරිස විතරක් නෙවෙයි, සමස්ත ප්‍රජාවම ප්‍රතික්ෂේප කරන්න වගේ, තවත් අතෙකින් ඒ කිසිවක් ගැන කිසිම හැඟීමක් නැති ආකාරයකින් උන්නු නිසා. මට ඒ අම්ම හමුවුණේ මෑතක කයිට්ස්වල ඇතුළත ගම්මානයක දරුවන් සමඟ වැඩකට ගිහින් හිටි අවස්ථාවක.

මම ඒ අම්ම ගැන ලියන්නමයි හිතන් උන්නෙ. ඒත් පහුගිය දවස්වල ඇතිවුණු කලබල එක්ක ලිවීම අතපසු වුණා. ආයෙම මතකය අලුත් වුණේ පහුගිය සති අන්තයේ ‘සහෝදරයා‘ බලද්දි.

උත්තරා දේවි දැන් දරු ප්‍රසූතිය ආසන්නයේ. ඇයත්, දරුවාත් වෙනුවෙන් කැපවෙන්න රජීව්ගෙ සොයුරියත් නැවත ගෙදර එනවා. රජීව් නැති අඩුව පුරවන්න බැරි බව ඇත්ත. ඒත් අජන්ත තමන්ගෙ උපරිමයෙන්ම උත්තරා දේවිට සුවපහසුව සලසන්න කැපවෙනවා. යුද්දය නිසාත්, බලලෝභී දේශපාලන අර්බුද නිසාත් තනිවුණු බොහෝ ගෑනුන්ට වඩා උත්තරාදේවි වාසනාවන්තයි කියල මට හිතෙනවා. ඒ එක් පැත්තකින් ඇයව ආරක්ෂා කරන ආර්ථික, සමාජ පසුබිමක් තිබීම. තවත් පැත්තකින් ඇයට සහය වෙන අජන්ත, අක්කා, යෙහෙළිය වැනි කීපදෙනෙකු හෝ සිටීම.

ගැබිණි උත්තරාදේවිගේ ඉදිමුණු දෙපා තවන අජන්ත  - සහෝදරයා ටෙලිනාට්‍යෙයන්

පෙර කී අම්මා මට හමුවුණේ පුංචි ගම්මානයක කිතුනු පිරිසක් එක්ව සංවිධානය කළ පාද නමස්කාරයකදි. අප නැවතී උන් දේවස්ථානයේ සිට පාදනමස්කාරය පැවති කුඩා පිට්ටනියට අපි ගියේ තල් ගස් යායවල් මැදින් වැටුණු අඩිපාරකින්. තැන තැන පාළුවට අත්හැරුණු අබලන් නිවෙස් දකින්නට තිබුණා. යුද සමයේ නටබුන්.

පාද නමස්කාරය අවසන් වුණේ පූජාවෙන්. පූජාව නිමවුණාම දේවස්ථානයේ පියතුමා එහි සිටි දමිළ කිතුනු පිරිසට අපේ කණ්ඩායම හඳුන්වා දුන්නා. ඒ හැමදෙනාම අප දෙස හැරී සිනා මුහුණින් අපව පිළිගත්තා. ඒවෙද්දිත් එතැන උන් දරුවන්ව අපේ වැඩසටහනේදි හමු වී තිබුණ නිසා ඔවුන්ගේ සිනා මුහුණු විශේෂයෙන් කැපී පෙනුණා. 

මා කළින් කී අම්මා සිටියේ දමිළ පිරිසත්, අපත් අතරමැද බිම වාඩි වී පියතුමා දෙස බලාගෙන.  පියතුමා අප ගැන හඳුන්වා දෙන විට පියතුමාට පසුපස හැරවූ ඈ අප දෙස බලනු වෙනුවට අප දෙපිරිස අතරින් කොහෙදෝ ඈතක බලා උන්නා. ඒ මුහුණෙ තිබුණෙ කිසිවකුත්, කිසි දෙයක් ගණන් නොගන්නා හිස්බවක්. පියතුමාගේ කතාවත්, අපේ කණ්ඩායමේ කතාවකුත් අවසන් වන තුරු ඒ ඉරියව්වෙන් එලෙසම සිටි ඈ සියල්ල අවසන් වනවාත් සමඟ කිසිවෙකු දෙස හෝ නොබලා නැගී යන්නට ගියා.

ජීවිත කාලය පුරාම වින්ද වධ වේදනාවල හැටියට ඒ අම්මල අපට වෛර කළත් සාධාරණයි කියන හැඟීමයි එවෙලෙ මට දැනුණෙ. කිසිම හැඟීමක් පළ නොකළ ඒ වියලි දෑසත්, මුහුණත්, ඒ අනපේක්ෂිත හැසිරීමත් මගේ හිතේ ඇඳිල තිබුණා.

අවසන් යුද්දයෙන් මිය ගිය ස්වකීයයන් සමරන දමිළ මවක් - සේයා රුව සම්පත් සමරකෝන්ගේ මූණුපොත් පිටුවෙන්

සියලු වැඩ අවසන්ව රාත්‍රියේ දවස පිළිබඳ සමාලෝචනයෙදි මගේ අදහස් දැක්වීමෙදි මම ඒ අම්ම ගැනත් මතක් කළා. ඒ මොහොතෙ පියතුමා කිව්ව කතාවත් එක්ක අපි හැමදෙනාගෙම හිත් ආයෙ අලුත් වටයකින් රිදුම් දෙන්න ගත්තා.

‘‘ඉන්දීය සාම සාධක හමුදාව ආව වෙලාවෙ මේ පැත්තෙන් ගහගෙන, ගහගෙන මේව හිස්කර ගෙන තමයි යාපනේට ගිහින් තියෙන්නෙ. මේවයෙ උන්න මිනිස්සු මරල, ගැහැනුන්ව දූෂණය කරලා, ගොඩක් කාන්තාවන්ට හිරිහැර වෙලා තියෙනවා. ඒ වගේම හමුදාව, පොලිසිය නිසා තාත්තලා නැති දරුවො ලැබුණු අම්මලත් මේ පැතිවල ඉන්නවා. ඒ අම්ම එහෙම කෙනෙක්. එයාට ඉන්නවා තාත්තෙක් නැති දරුවෙක්.‘‘ 

ඒ වියපත් දෑසේ පැවති මහා හිස්කම මට හරියටම කියවාගන්නට හැකිවූයේ ඒ මොහොතෙදි. යව්වනයෙදිම තාත්තෙක් නැති දරුවෙක් එක්ක ජීවන අරගලයට මැදිවුණාම, ඒ අතර උන් හිටි තැන් නැතිවුණු මහා යුද්දෙකටත් මුහුණ දෙන්න වුණාම ගැහැනියක් දරාගන්නේ කොහොමද? වැන්දඹු වුණු, වැන්දඹු කර දැමූ බෙහෝ ගැහැනු ලංකාවෙ ඉන්නවා. එයින් වැඩි දෙනෙක් ජීවිත සටනට උරදීමෙදි උත්තරාදේවි තරමටවත් වාසනාවන්ත වෙන්නෙ නැහැ.

අතුරුදහන්වූවන් පිළිබඳ යුක්තිය ඉල්ලා සිදුකරන සත්‍යග්‍රහයක සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ ඇතුළු දමිළ මව්වරුන් පිරිසක්
සේයා රුව -  ලාල් ලක්ෂ්මන්

                                                

දුවේ - අප දැන් කුමක් කරමුද? හඬමුද? සිනාසෙමුද?

සිනාවෙන් යුතුව ලිපියක් කියවන යුවතියක්. මම නම් නෙවෙයි.

නවකතාව පළවීමත් සමඟ අසන්නට, දකින්නට විඳින්නට ලැබෙන අත්දැකීම් හරි පුදුමාකාරය. විටෙක ඇස කඳුළු නංවන තරම් ආස්වාදනීය ප්‍රතිචාරය. මේ ලියමන එවන් බොහෝ ප්‍රතිචාර අතර සුවිශේෂී වන්නේ අත් අකුරින් ලියා, තැපෑලෙන් යොමු කළ සටහනක් ලෙස ලැබුණු එකම ලියමන වන බැවිනි.

..........................
..........................

15.02.2018

ඔබගේ දේශද්‍රෝහියා මා මිත්‍ර මහින්ද නාමල් ( මහින්ද සර්) වෙතින් මා අතට පත්විය. එය කියවූ මා දැඩි සේ සසල විය. මා නෙතට කඳුළක්ද නැංවිය. ඔබේ ආදිත්‍ය මගේද, අප සැමගේද ආදිත්‍ය සේය, මට දැනුණේ. මා විශ්‍රාම වැටුපක් පවා නොලබන විශ්‍රාමිකයකු බැවින් පොත පත මිල දී ගැනීමට අත මිට හිඟ නිසාම හොඳ පොත පත මට සපයා දෙන්නේ මහින්ද සර් ය. ඔබගේ ‘‘දේශද්‍රෝහියාගේ‘‘ ඇති සෑම වචනයක් පාසාම මම එකඟ වෙමි. මාද ඔබගේ සහෘදයෙකි. මා දැන් ජීවිතයේ අගිස්සටම පැමිණ සිටින මහල්ලෙක් වෙමි. ආපසු හැරී බලන විට මගේ තරුණ විය පිළිබඳව මට ඇත්තේ කලකිරීමකි. ඒ ඔබගේ ආදිත්‍ය වැන්නෙක් වීමට මට නොහැකි වූ නිසාය. එහෙත් මාද බොහෝ තරුණයින් මෙන් එකල 71 තරුණ නැගිටීමට උර දුන්නේය. එහෙත් එය පුස්සක්ම විය.

ඔබගේ ආදිත්‍ය මෙන් අපටද කළ යුතු වැඩ බොහෝ ය. එහෙත් අපේ සිරිත වන්නේ දෙන දෙයක් කා වෙන දෙයක් බලා සිටීමය. දුවේ, ( මා ඔබට මෙසේ අමතන්නේ ඔබ මට දුවෙකුටත් වඩා වටිනා බැවිනි.) අප දැන් කුමක් කරමුද? හඬමුද? සිනාසෙමුද? නැත්නම් විමුක්තිය උදෙසා අරගල කරමුද? මේ රට අපට අයිති රටක් නොවේ. මෙය අයිති උන්ටය. හොරුන්ටය. වංචාකාරයින්ටය. දූෂිතයන්ටය. හොර පූජකයන්ටය. තක්කඩි දේශපාලඥයන්ටය. අප මේ රටේ වහලුන් පමණි. අපේ රීරි මාංශ පූජා කර උන්ගේ ජීවිත සුඛිත මුදිත කළ යුතුය. අප මේ රටේ පනුවන් වැනිය. මේ වහල් බවෙන් අප මුදා ගැනීමට අපට මෝසෙස් කෙනෙක් අවශ්‍යය. එහෙත් අපට ලැබෙන්නේ මෝසස්ලා නොව ජුදාස්ලාය. පාවා දෙන්නෝය. දුවේ - අප දැන් කුමක් කරමුද? හඬමුද? සිනාසෙමුද? නැත්නම් විමුක්තිය උදෙසා අරගල කරමුද? ඒ සඳහා අපට ආදිත්‍යලා අවශ්‍යය. එක් ආදිත්‍ය කෙනෙක් නොව බොහෝ ආදිත්‍යලා අවශ්‍යය.

ලිවීමේදී ඔබ දක්වන නිර්භීතභාවය ගැන මා ඔබට හිස නමමි. එවැනිම ලියන්නියකි ශාන්ති දිසානායක මහත්මිය. මා මයිකල් පියතුමා ගැන කියවා ඇත. එවැනි පියතුමන්ලා අද බිහිවන්නේද නැති තරම්ය. අද බොහෝ කතෝලික පූජකවරුන් වන්දනා ගමන් සංවිධායකයන් පමණි.

ඔබ තව තවත් ලියනු ඇතැයි මගේ අදහස. ‘තරුරසී‘ නමින් ඔබ කිතුසරට ලියන ලිපිද මම ඕනෑකමින් කියවමි. මා මහින්ද නාමල්ට ඔබගේ ‘දේශද්‍රෝහියා‘ මට සොයා ගෙනවිත් දෙන ලෙස කීවෙමි. ඒ පොත මා සතු කරගැනීමේ ආශාවක් මට ඇත. එවිට මට එය නැවත නැවතද කියවිය හැකි.

අවසන ඔබ වෙතින් තව තවත් ආදිත්‍යලා බිහිවේවායි ප්‍රාර්ථනා කරමි. මා ඔබට මෙසේ ලියන්නේ ඔබ තව තවත් දිරිගැන්වීමට මිස ඔබව වර්ණනා කර පිට කැසීමට නොවන බවද සඳහන් කරන්නේ නිහතමානීවය. නැවතද මා ඔබගේ දේශද්‍රෝහියාට කැමතිය. ඒ මේ කුණු වූ සමාජය තුළ අප සැවොම දේශද්‍රෝහියන් වන නිසාය.

දුවේ, ඔබට ජේසු පිහිටයි.

මේ ජෝර්ජ් අංකල්.

බිල්ලට දෙන්නේ යෞවනයද?

අද සවස දුම්රියේදී ඇස ගැටුණු පාසල් සිසුන් කණ්ඩායමකි. බැලු බැල්මට උසස් පෙළ සිසුන් බව පෙනුණි. කතා බහ දුරකථනය මාර්ගයෙන් අන්තර්ජාලයට පිවිසීමය. අවහිර කර ඇති සමාජ මාධ්‍යවලට පිවිසීම පිළිබඳව නොදන්නා සිසුවකු දැනුවත් කරන්නට අනෙක් සිසුන් සියල්ලෝ පෙළ ගැසී උපදෙස් දෙමින් සිටිති. අන්තර්ජාලය පරතෙරට පිරික්සා ඇති බවට ලකුණුය ඒ කතා බහේ වූයේ. යෞවනය එබඳුය. කුතුහලයෙන් පිරී ඇත. අත්හදාබැලීම් කරන්නට කැමතිය. උද්වේගකාරීය. ඒ යෞවනය යහමඟට කැඳවනු මිස, ජාතිවාදී, ආගම්වාදී අදහස්වලින් ගිනි දැල්වීම කුමන අපරාධයක්ද? 

පසුගිය දින කිහිපය පුරා සමාජ ජාල ඔස්සේ ජාතිවාදී අදහස් පතුරුවා හැරීම පිළිබඳ චෝදනා එල්ල වූ බොහෝ පිරිස් නව යොවුන් වියේ බව පෙනේ. අත්අඩංගුවට ගත් පාසල් සිසුවට අදත් ඇප නොලැබුණු බව රාත්‍රී පුවත් විකාශයේදී අසන්නට ලැබිණි. 11 වෙනිදා පාන්දර ආනමඩුව කඩය කැඩීම සම්බන්ධව සැක පිට අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණේද අවුරුදු 18 -22 අතර තරුණයින් කිහිප දෙනෙකි. මාධ්‍ය තුළ සංසරණය වූ කඩසාප්පුවලට ගල් ගසන සීසීටීවී දර්ශනවල සිටි වැඩි පිරිසක් යෞවනයන් බව පෙනුණි. උසස් පෙළ ලියන සහ ලියා අවසන් දරුවන්, යෞවනයන් ජාතිවාදී අදහස් පතළ කිරීමට, හිංසාකාරී ක්‍රියා සඳහා යෙදවීමට ආධාරක ලෙස භාවිත කිරීම කොතරම් ඛේදනීය තත්ත්වයක්ද? වඩ වඩාත් එයින් පිළිබිඹු වනුයේ ජාතිවාදී උන්මන්තකභාවයේ සැහැසිකමය. 

යෞවනයට උරුම උද්වේගකාරී බව, ජවය, කුතුහලය ජීවිතය අර්ථවත් කිරීමට මිස ජීවිතය විනාශ කර දැමීමට භාවිත කිරීම අනුවණකමකි. මනුෂ්‍යත්වය භේදබින්න කරවන සිතුවිලි, වචන, ක්‍රියා පතුරුවා හැරීමෙන් සමාජයට, රටට වන හානිය පිළිබඳව ඔවුන්ට අබ මල් රේණුවක තරම් අවබෝධයක් ඇති බවක් නොපෙනේ. දරුවන් මෙවැනි අපරාධ සඳහා පොළඹවන වැඩිහිටි සමාජය එහි වගකීම භාර ගත යුතුය. නමුත් බල ලෝභයෙන්, ජාතිවාදයෙන් අන්ධ වූ මිනිසුන්ට දරුවකුගේ ජිවිතයේ අගය වැටහේ යැයි සිතිය නොහැකිය. 

මෑතක තරුණ එකමුතුවක් තුළ වාර්ගික ගැටලු, ඒවාට බලපාන හේතු සහ එයින් සමාජයට සිදුවන හානිය පිළිබඳවත් ඒ තුළ මනුෂ්‍යත්වය රැකගැනීම වෙනුවෙන් අපගේ ක්‍රියාකාරිත්වය කෙබඳු විය යුතුද යන්න පිළිබඳවත් අපි කතාබහ කරමින් සිටියෙමු. ඒ කතා බහට එක් වූ යෞවනයකු කියා සිටියේ ඔහුගේ ටියුෂන් සර් පන්තියේ දී ‘‘දැන් සිංහල ජනගහණය සීඝ්‍රයෙන් අඩුවෙමින් යන බවත්, අවුරුදු අටට වඩා අඩු ළමයින්ගෙන් 60% වඩා මුස්ලිම් ළමයි බවත්‘‘ කියූ බවයි. මේ තත්ත්වය සිංහල සමාජයට තර්ජනයක් විය හැකි බැවින් ඒ සඳහා පියවර ගැනීම අවශ්‍ය බවයි යෞවනයාගේ අදහස. ඒ කතාව සත්‍යෙයන් තොර බව අප කියූ විට ඔහු කීවේ ‘‘තමන්ගේ සර් සාමාන්‍යෙයන් බොරු නොකියන“ බවයි. ඔහු අපද දන්නා ප්‍රසිද්ධ ටියුෂන් ගුරුවරයෙකි. එසේම සාහිත්‍ය කලාව සම්බන්ධයෙන්ද යම් මැදිහත් වීමක් සිදුකරන අයෙකි. ඔහු දරන මතය දරුවන්ගේ මනසට එන්නත් කිරීමෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ කුමක්ද? අනෙකා දෙස සැකයෙන්, අවිශ්වාසයෙන්, ද්වේශයෙන් බලන්නට යොවුන් දරුවන් පෙළඹවීමෙන් පෞද්ගලිකව ඔවුන්ටත්, පොදුවේ සමාජයටත් සිදු වන බලපෑම පිළිබඳව අප නැවත නැවත සිතා බැලිය යුතු නොවේද? මා පෙර කී යෞවනයාට ජන හා සංඛ්‍යාලේඛන දත්ත විමසා බලන්නැයි කී විට ඔහු පැවසුවේ ‘ඒවා සත්‍ය විය නොහැකි බවත්, පාලකයින් තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි එම දත්ත වෙනස් කරනු ඇති‘ බවත්ය. 

වර්ගවාදී විස පොවා අවුස්සා මෙවර බිල්ලට දෙමින් ඉන්නේ නව යොවුන් විය ද? 

මේ දරුවන් ගළවා ගන්නට අපට කළ හැකි කුමක්ද?

අහිමි වීමක වේදනාව ඔබ දන්නවද?

නටබුන් කඳුළු දූපතක දින තුනක් 01

‘කයිට්ස්‘ උතුරු කොණේ යාපනය අර්ධද්වීපයේ වෙරළට ආසන්නයෙන් තියෙන කුඩා දූපතක්. දැන් ඒ දූපත දක්වා කලපුව අතරින් යන්න මාවත සකස් වෙලා තියෙනවා. සංවර්ධනය ඇවිත් පාරවල් දිගේ... ඒත් ඇතුළේ ගම්වල ජීවිතවලට තාමත් ඒ සංවර්ධනය ගොඩක් දුරයි.  

‘කයිට්ස්‘ කිවූ ගමන් සිත දිව යන්නෙ අතීතයට. අසූව දශකයේ අග යුද හමුදාවේ උන් ඥාති සහෝදරයකු උන්නෙ කයිට්ස්වල. ඔහු නිවාඩුවට එද්දි ගෙනත් දුන්නා ලස්සන නත්තල්, උපන්දින සුබපැතුම් පත් ගොන්නක්. ඒ අතර තිබුණා විදේශන්හි සිට එවූ පින්තූර තැපැල් පත්. තව පින්තූර පොත් දෙකක්. සංගීත නාද නැංවෙන ඒ සුබ පැතුම් පත් මගේ ළමාවියට අපූරු අත්දැකීමක් වුණ බව මතකයි. ඒවයෙ ලියා තිබුණෙ දෙමළෙන්. ඒ නිසා ලියා තිබුණෙ මොනවද කවදාවත් දැනගන්න ඉඩක් ලැබුණෙ නැහැ.

‘‘එහෙ මිනිස්සු නෑ. ගෙවල් අතෑරල දාල ගිහින්.‘‘ ඔහු කීවෙ එහෙමයි. ඒත් එදා මට දැනුණෙ නැහැ මේ තියෙන්නෙ කවුරුන් හෝ ආශාවෙන් එකතු කරපු සුබ පැතුම්පත් නේද කියල. සෑහෙන කලක් පින්තුර එකතුවේ තිබුණු ඒ සුබ පැතුම් පත්වලට මොකද වුණේ කියල දැන් හරියටම මතක නැහැ. ඒත් ඒ එක පින්තූර සගරාවක් මෑතක පොත් පෙට්ටියක තිබී හමුවුණා.

පස්සෙ කාලෙක ඒ මතකය අලුත් වුණේ කරුණාකරන්ගෙ ‘මතක වන්නිය‘ කියවද්දි. එහි එක් ලිපියක් තියෙනවා යුද්දය අතරතුර තමන්ගෙ ආදරණීයයන් එවපු ලියුම් මිටියක් පරිස්සම් කරගන්න දරන මහන්සිය.

මෙදා සැරේ අපි කයිට්ස් ගියේ ළමා සහ තරුණ වැඩසටහන් කීපයකට. නිස්කලංක වටපිටාවක් තිබුණත් එහි ජීවිතය කොතරම් දුෂ්කරද යන්න තේරුම් ගන්නට දවසක්වත් ගතවුණේ නැහැ. වියළි කාෂ්ටක බිම, පානීය ජල හිඟය, රැකියා ප්‍රශ්නය ඒ ජීවිත වෙළාගෙන. ඉන්දියන් සාම සාධක හමුදාව ඇවිත් ගහගෙන, ගහගෙන යද්දි පළා ගිය ජනතාව අතරින් ඇති හැකි හැම කෙනෙක්ම රටින් පිටවෙලා. ආපසු ගමට ඇවිත් තියෙන්නෙ දුප්පත්, කිසිම දෙයක් කරකියාගන්න බැරි අය. ඒ අයගෙ ප්‍රධාන ජීවනෝපායන් වෙන්නෙ දුම්කොල වතුවල වැඩ. නැත්නම් ධීවර රැකියාව. ගොම එකතු කිරීම. වෙනත් වෙනත් සුළු කුලී වැඩ.

තැන තැන අතැර දා ගිය නිවෙස් බොහොමයි. ළමා වියේ මා අත පත් වුණු සුබ පැතුම් පත් ඒ එක් නිවසක පුංචි දරුවෙකුගේ වන්නට ඇති නේද, කියා සිතෙන්නට වීම ඇත්තටම ලොකු දුකක්. නටබුන් වෙලා තියෙන විශාල නිවාස දකිද්දි හිතෙනවා 70 - 80 දශකයන් වෙද්දිත් ඒ ප්‍රදේශයේ ජනතාව කොතරම් දියුණු තත්ත්වයක ඉන්න ඇත්ද කියල.

පළමු දවසේ උදේ වරුවත් සවස් වරුවත් දරුවන් සමග ගතවුණේ. අපි දරුවන් වෙනුවෙන් එකතු කරගෙන ගිය දමිළ සහ ඉංග්‍රීසි පොත් පුංචි ප්‍රදර්ශනයක් තියල දරුවන්ට භාරදුන්නා. එයාල ඒ පොත පත අත ගෑවෙ, පෙරළල බැලුවෙ ගොඩක් සතුටින්. දෙමළ වචනයක්වත් නොදැන දෙමළ පොත් ඇති තැන් හොයාගෙන ගිහින් ඒ පොත් ගන්න දරපු මහන්සිය ගැන දැනුණෙ ලොකු සතුටක්.

දවස අවසානයේ අපි පොදු සංවාද මණ්ඩපයක වාඩිවුණා. මූදු හුළං හමා එන සිහිල් හැන්දෑවක දරුවන්ට උගන්වන ටකරම් මඩුවක සිමෙන්ති පොළවේ. ඒ සංවාදය වචනයෙන් වචනය ඔබ හා බෙදාගන්නට තිබුණ නම් සතුටුයි. නමුත් මේ මොහොතේ වඩාත් අත්‍යවශ්‍යමයැයි සිතෙන, සංවේදීම දෑ පමණක් පෙළගස්වන්නම්.

දෙමළ විමුක්ති අරගලයට පාර කැපූ ඉතිහාසය පියතුමා අප හා බෙදාගත්තෙ ඉතාම සරලව. පියතුමා දමිළ නමුත් ඔහුට හොඳින් සිංහල කතා කරන්න පුළුවන්. ඒත් ඒ කොහොමද කියල අපි දැනන් උන්නෙ නැහැ.

‘‘මම උතුරෙ කෙනෙක් නෙවෙයි දකුණෙ. ඉපදුණේ මීගමුවෙ. ඉස්කෝලෙ ගියේ කොටහේන සාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලයට. පහ වසර වෙනකල් මං ඉගෙනගත්තෙ සිංහල භාෂාවෙන්. 83 කලබලවලින් පස්සෙ අපට යාපනයට එන්න සිද්දවුණා. ඒ වෙනකල් මම යාපනේ කොහොඹ කොලයක්වත් දැකල තිබුණෙ නැහැ. දෙමළ වචනයක්වත් දැනගෙන උන්නෙ නැහැ.‘‘

පියතුමා තමන්ගෙ අතීත කතාව කිව්වෙ බොහොම තැන්පත්ව.

දෙමළ ජනතාවට දීර්ඝ කාලයක් අසාධාරණකම් වෙද්දි සාකච්ඡා මාර්ගයෙන්, අවිහිංසාවාදීව ඒ ප්‍රශ්නවලට විසඳුම් සොයන්න මහන්සිවුණ හැම අවස්ථාවකම දකුණේ දේශපාලනයත්, බහුතර ජනමතයත් විසඳුම් වෙනුවට දුන්නෙ මර්ධනය. හැත්තෑව දශකය, අසූව දශකයේ මුල වෙද්දි යාපනය මුල් කරගෙන තරුණ පිරිස් එකමුතු වෙලා උන්නා මේ අසාධාරණකම් ගැන කතා කරන්න. ඔවුන් අත ආයුධ තිබුණෙ නැහැ. වරින් වර පොලිසිය, හමුදාව අතින් හිරිහැර වෙද්දි ඔවුන් මුලින්ම අතට ගත්තෙ ගල්, පොළු. ඒ වෙනුවට ආපහු ලැබුණෙ උණ්ඩ. උණ්ඩෙට මුහුණ දෙන්න ආයුධ නැතිව බෑ කියන අදහස ඇතිවෙන්නෙ එහෙම. මුලදි පොලිසියෙන්, හමුදාවෙන්ම පැහැර ගන්න කුඩා තුවක්කු තමයි ඔවුන් භාවිත කරල තියෙන්නෙ. මහා යුද්දයක් දක්වා දික්ගැස්සෙන්නේ මේ මතවාදීව ඇරඹුණු අවිහිංසාවාදී අරගලයම තමයි.

එහි වරද සිංහල අපි භාරගන්න ඕන කියලයි මට හිතෙන්නෙ.  හරියට අද වගේම.

මෑත භාගයෙත් සිදුවෙමින් තිබුණෙ ඒ දේමයි මුස්ලිම් ජනතාවට එරෙහිව. අන්තවාදීන් කොතැනත් ඉන්නවා. කොයි ආගමෙත් ඉන්නවා. හෙමිහිට හෙමිහිට ජන මනසට විස කවපු අන්තවාදීන්ගේ උවමනාවන් තමයි මේ ඉටුවෙමින් තියෙන්නෙ. අද නිරායුධ මිනිස්සුන්ට ගහල, ගෙවල් කඩල, ජීවනෝපාය වනසල දැම්මම හෙට ඒ මිනිස්සු ආයුධ අතට ගත්තොත් ඒකට වගකියන්න ඕන කවුද?

‘‘යුද්දය නිසා නැතිවුණ දේවල් කාටවත්ම ආපහු දෙන්න බෑ. නැතිවුණු අභිමානය, නිදහස, අපේ පවුල් බැඳීම්, ගේ දොර, ඉඩකඩම් මේව කොහොමද ආපහු දෙන්නෙ. මම උසස්පෙළ පන්තියෙ ඉද්දි මගෙ හොඳම යාළුවා මගෙ ඇස් ඉස්සරහම වෙඩි වැදිල මැරුණා. ඒ යාළුවව මට ආපහු දෙන්න පුළුවන්ද? මේ එක ගෙදරකවත් නෑ තමන්ගෙ පවුලෙ පින්තූර. ආච්චිල සීයලගෙ පින්තූර. පින්තූර ඇල්බම්. දරුවන්ට එයාලගෙ ආච්චිල, සීයලව, නෑදෑයින්ව පින්තූරෙකින්වත් දකින්න ඉඩක් ඉතිරි වෙලා නෑ. තමන්ගෙ අය නැතිවුණු මිනිස්සුන්ගෙ හිත්වල තියෙන වේදනාව කවදාවත් ඉවරවෙන දෙයක් නෙවෙයි. ඔයාල අද පොත් අරන් ආවා අපේ දරුවන්ට. ඒක ගොඩක් හොඳ දෙයක්. ඒත් මගේ පොත් එකතුව විතරක්ම පස් වතාවක් මට නැති වෙලා තියෙනවා. මං අදටත් කිසි දෙයක් එකතු කරන්නෙ නෑ. ඕනෑම වෙලාවක ආයෙ යුද්දයක් පටන් ගනියි කියන බය මගෙ හිතේ තියෙනවා. ඕනම වෙලාවක අවතැන් වෙන්න වෙයි කියන හැඟීම මගෙ හිතේ තියෙනවා.‘‘

අද ලංකාවෙ තැනින් තැන ඇවිළෙන ගිනි දැල්වල රස්නෙ දැනෙද්දි මට මතක් වෙන්නෙම පියතුමාගෙ කතාව. කාර්යාලයේ මගේ අසුනට අල්ලපු අසුනෙ ඉන්නෙ මුස්ලිම් සහෝදරයෙක්. ඔහුගේ මුහුණෙ තියෙන බිය, අවිනිශ්චිත බව, කැළඹීම මගෙ හිතට තදින්ම දැනෙනවා. කයිට්ස් ඉඳන් ආපහු එද්දි මගේ හිත වරදකාරී හැඟීමකින් දැවි දැවී තිබුණෙ. දැන් ඒ හැඟුම දෙගුණ තෙගුණ වෙලා දැනෙනවා. ඒ තරම්ම අපි වැරදියි.

මිනිස්කම් නොතැකූ සමාජයක පුපුරා ගිය ආදර හිත ‘රේගන්‘

රේගන් නවකතාවේ කවරයේ පින්තූරයකි. 

‘‘සැක කටයුතු දේ සොයමින් ඔහුගේ නිවහන පීරූ පොලීසියට සොයා ගත හැකි වූයේ අතිශය රහස් ලේඛන යැයි සිතූ දෙමළෙන් ලියූ සටහන් සමූහයක් පමණි. එහෙත් ඒ සියල්ල ප්‍රේමය වෙනුවෙන් ඔහු ලියූ කෙටි කවි විය.

ඔහුගේ නොමළ ප්‍රේමයේ හිමිකාරිය කව්ද? කිසිදා කිසිවෙකුට ඇය සොයා ගත හැකි නොවීය.

ඒ ඇය සතු දක්ෂතාවක් නිසා නොව, ඔහු ඇය පිළිබඳ කිසිදු සාක්ෂියක් ඉතිරි නොකළ නිසාය. ඉතිරි වූයේ ඔහුගේ අනන්ත ආදරය පමණි. මේ වසර විස්සක් ඇය සඟවා තබා තිබූ ඇගේ සත්‍ය කතාවයි. වෙනස් වූයේ නම්, ගම් පමණි. පැරණි පුවත්පත් මේ කතාන්දරවල ප්‍රවෘත්තිමය වටිනාකම් පමණක් සපයා දෙනු ඇත.“

කඩදාසි කැබලි කිහිපයක් මත තැබූ රතු රෝස මලක පින්තූරයකි. 

සංජීවනී රූපසිංහ විසින් ලියා ඇති ‘රේගන්‘ නවකතාවේ පසුකවරයෙහි සඳහන එලෙසින්ම ඔබ හමුවේ තබමින් මම එහි ඇතුළ් ගැබට පිවිසෙමි. මෙය උපමාලිගේ කතාවද? නැත්නම් රේගන්ගේ කතාවද? චමින්දිකාගේ කතාවද? සඳුන්ගේ කතාවද? අපට හුරුපුරුදු කතන්දර කීමේ ශෛලියෙන් ලියැවී ඇති මෙ කතාව කියවාගෙන යන විට ඔබ සිතේ පැනයක් හටගනු ඇත. නමුත් අවසානයේ නැවතත් ආපස්සට පිටු පෙරළමින්, විමසමින් සිටින විට මෙය ඔවුන්ගේ පමණක් නොව නිදහසින් පසු ලංකාවේ අප හැමගේත් කතාව බව පසක් වනු ඇත.

උපමාලි උපන්නේ හෙළ බොදු ගැමි පසුබිමකය. මව් පාර්ශවය පාතරට රදළ පවුල් පසුබිමකින් පැවත එන විට, පිය පාර්ශවය පැවත එන්නේ උඩරට අභිමානයෙන් සැදුම් ලත් පවුල් පසුබිමකිනි. ඒ සාඩම්බරකම්, හෙළ හැදියාව, ධාර්මික බව කෙසේ වුව උපමාලි ළමා වියේ සිටම අත්දකින්නේ බෙදා වෙන් කරනා, ඇණ කොටා ගන්නා, මිනී මරාගන්නා සමාජයකි. හමේ වර්ණය නිසා  සිය දරුවන් පවා බෙදා වෙන් කර ආදරය කරනා සමාජයකි. සුසුදු රුවැති අක්කා චාමින්දි හැමගේ අවධානයට, ආදරයට, සුරතලයට ලක්වන විට උපමාලි හැදී වැඩෙන්නේ කොන් වූ, ප්‍රතික්ෂේප වූ දැරියක ලෙස ඒ ආවේගයන්ද හද තුළ රුවාගනිමිනි.   

එපමණක් නොවේ, ඈ දකින්නේ උඩරට, පාතරට කියා ආදරයට අකුල් හෙළනා සමාජයකි. වැට මායිමට කුලල් කාගන්න සහෝදරයින් එකිනෙකා මරා ගන්නා සමාජයකි. මව්පියන් ඇණ කොටාගන්නා දෙස බලමින් දරුවන්ද ඇණ කොටා ගන්නා සමාජයකි. ලිංගික ඊර්ෂ්‍යාවෙන් සිය පෙම්වතිය, බිරිඳ හෙළා දක්නා ඈ පීඩනයට ලක්කරනා සමාජයකි. අන්තවාදය සහ මිථ්‍යාව රජයන සමාජයක මනුෂ්‍යත්වයට, ආදරයට හිමිවන්නේ කොතරම් අවම වටිනාකමක්ද? පවුලක සාමය වෙනුවෙන් කැපවන්නට අකමැති මිනිසුන් රටක සාමය වෙනුවෙන් කැපවන්නේ, වැයවන්නේ කෙසේද?

සමගි පෙරමුණු රජය බිඳ වැටී, එක්සත් ජාතික පක්ෂ පාලනය ඇරඹෙන අතර අළු යට සැඟව පැවති ජාතිවාදී ගිනි පුපුරු ගිනි ජාලාවක්ව රට පුරා ඇවිළ යයි. දෙමළුන් මරා, දෙමළ කඩ, කඩා බිඳ, ගෙන ආ දම් පාට රෙදි රෝලක්ද, නූල් කැරලිද අඩු මිලට ගන්නා උපමාලිගේ රැඩිකල් අම්මා ඒවායින් කොට්ට උරද, ඇඳ ඇතිරිලිද මසයි. බොහෝ කලක් ගත වනතුරු සිය නිවසේ දම් පැහැය රජයනු උපමාලි දකියි.  

අඩු වැඩි වශයෙන් කුමනාකාරයකින් හෝ අපද වාර්ගික අර්බුදය දිග්ගස්සන්නට, මහා මිනිස් සංහාරයක් දියත් කරන්නට දායක වී ඇතුවා නොවේද? අවි අතට ගත් ත්‍රස්තවාදීන් දකිනු මිස ඔවුන් අතට අවි දුන් දීර්ඝකාලීන සමාජ, දේශපාලන පරිහානිය දකින්නට තවමත් අප අසමත්ය. ඉදින් සැබෑ සාමය තවදුරටත් සිහිනයක්ම පමණි.

උතුර එලෙස ගිනිගනිමින් පවතිද්දී දකුණේ තරුණ හදවත්වල ගිනිපුපුරු ගිනි ජාලාවී හාත්පස ඇවිළ යන්නේය. පාරවල් අද්දර තරුණ සිරුර දැවී යන්නේය. ගංඟාවල මිනී පාවයන්නේය. අඳුරද, බියද, මරණයද රජ කරන්නේය. පුංචි උපමාලි අත්විඳින බිය, සංකාව, අවිනිශ්චිත බව, මරණය පිළිබඳ හැඟීම් එලෙසම මාද විඳි බව මතකය.  

මේ අතර අක්කා චාමින්දි හැඩි දැඩි පොලිස් නිලධාරියෙකුට පෙම් බඳින්නීය. ඔහු සඳුන් ය.

‘‘මේ මුළු පොළොන්නරුවෙම අපිට උඩින් යන්න කාක්කෙක්වත් නෑ. සුදු අයිය කිව්වම මුළු පොළොන්නරුවම තාම බයයි. පනස් අටේ හර්තාලෙදි මේ ගිරිතලේ ඇලෙන් මෙගොඩට එක දෙමළෙකුට එන්න දුන්නෙ නෑ. පෙති ගහලා මැරුවා මං තනියම.

මේ රට ජාතිය රැකගන්න ඉස්සරහට එන්න ඕන වෙලාවල පස්සට ගියේ නෑ අපේ පරපුරේ කවුරුත්. ළමයි ඔක්කොම හමුදාවට දුන්නා. මට ඉවර කරන්න බැරි වෙච්ච එක මුං කරන්න ඕනෙ. පර දෙමල්ලු ඔක්කොම මරල මිසක ගෙදර එන්න එපා කියල මං කියලා තියෙන්නෙ.‘‘

අක්කාගේ ආදරවන්තයාගේ ඥාති සමූහයා බැහැදකින්නට පුලතිසි පුරවරයට නෑගම් ගිය උපමාලිට සඳුන්ගේ පියාගෙන් අසන්නට ලැබෙන්නේ එවන් කතාවකි. කූඹියෙක් මැරීමත් පවකැයි දහම් පාසලින් ඉගෙනගත් උපමාලිට රට ජාතිය වෙනුවෙන් යයි කියා දෙමළ මිනිසුන් මරා දැමීම පවක් නොවන්නේ කෙසේදැයි සිතා ගත නොහැකි විය.  පර දෙමළුන් වනසා දැමීමේ පරම චේතනාවෙන් සිය පුතුන් යුද්දයට යවන පියාට අවසානයේ ලැබෙන්නේ කුමක්ද? වසරින් වසර නිවසට ගෙනෙන තම දරුවන්ගේ පණසුන් සිරුරුය.  යුද්දයෙන් දිනුවේ කවුරුන්ද?

කටු කම්බි පොටක දැවටුණු රතු රෝස මලක පින්තූරයකි. 

ජීවිතයේ අරුත් සොයමින් මෙබඳු හැල හැප්පීම් මැද නව යෞවනයට එළඹෙන උපමාලිගේ යොවුන් හද සසල කරන දෑස හිමි ඔහු ය ‘රේගන්‘.

‘‘රේගන් කියන්නෙ ජීවිතයම නෙවෙයි. ජීවිතෙන් අර්ධෙකුත් නෙමෙයි. ජීවිතෙන් පෙත්තකුත් නෙමෙයි. එකම එක මොහොතක්. පෙනී නොපෙනී ගිය එකම එක මොහොතක්. ජීවිතේට තියෙන්නේ මොහොත විතරයි කියලා බුදු හාමුදුරුවො කියල තියෙන්නේ. ඒත් අපි මොහොත අල්ලගන්නෙ කල්පයක් කරලා.“ පසුකලෙක උපමාලි රේගන් ගැන මතකය ආවර්ජනය කරනුයේ එලෙසිනි.  

අගනුවරට සමීපයේ ආදරය සහ සතුට පිරුණු දිළිඳු පවුලක උපත ලබන රේගන් 83 ජූලි කලබල සමයේ අගනුවරින් පන්නා දැමෙන කුඩා දරුවෙකි. තම දෑස් ඉදිරිපිට ජාතිවාදීන්ගේ ලේ පිපාසයෙන් පියාගේ ජීවිතය අහිමි වන,  සදාකාලික ආබාධිතයකු වූ මවකද, නංගීද, මල්ලීද සමඟ උපන් බිමින් පන්නා දැමෙන ඔහු මුහුණ දෙන ජීවන අරගලය කෙබඳු වන්නට ඇත්ද? තුවාල කැළැල් පිරුණු ඔහුගේ සිරුර ඒ අත්විඳි ජීවිතයට නිහඬ සාක්ෂියක් වැන්න.

‘‘වෙපන් එකක් අතින් ගත්තම දැනුණු ආඩම්බරය හරි පුදුම එකක්. දුප්පත්කමින්, අසරණකමින්, අසාධාරණයෙන්, බඩගින්නෙන් මිරිකිලා හිටපු අපිට ඒක අභිමානයක් ගෙනාවා. කැලෑවල් ගානෙ දවසම එක රොටියක් කාල හිටපු දවස් ඕන තරම් තිබුණා. ඒත් අපි ළඟ කවදාවත් නොතිබුණු අභිමානයක් තිබුණා. ගමේදි අපිට වීරකමක් ලැබුණා. ප්‍රභාකරන් අපේ වීරයා එදත් අදත්. අපි අයිය කියලයි කිව්වෙ.“

‘‘ඊයා‘‘ රේගන්ගේ වීරයාට උපමාලිගෙන් ලැබෙන්නේ එබඳු ප්‍රතිචාරයකි.

දමිළ ජනතාවගේ විමුක්තිය වෙනුවෙන් සටන් බිමට පිවිසුණු රේගන් එක දවසක් එක මොහොතක් ආදරය විඳින්නට කොතෙක් කලක් නම් බලා සිටින්නේද?  ඉනික්බිතිව නුගේගොඩ පුපුරා යන බෝම්බය, ‘එතැන වැටී ඇති ගැඹුරු කැලැල් සහිත අත? හැමදාම අත්දිග ටී ෂර්ට් ඇඳන් වහගත්ත කැළැල්. ඔව් ඒ අතම තමයි.‘ මරණයට වඩා ප්‍රේමය බලවත් යැයි බයිබලයේ ප්‍රේම ගී පවසයි. මරණය පෙනි පෙනී ආදරය වෙනුවෙන් ඉවසා සිටින්නට, මරණයට මොහොතකට පෙර ආදරය වෙනුවෙන් ජීවිතෙන් නිමේෂයක් වෙන් කරන්නට හිත හදා ගත් රේගන්ට ආදරය නොකර සිටින්නට අපට හැකිද?

‘රේගන්‘ සාහිත්‍ය රසාස්වාදය පිණිස නොව උතුරු දකුණු හදවත් යා කිරීමට මාවතක් තනන ආදරය, මනුෂ්‍යත්වය සහ ජීවිතය වෙනුවෙන් කියවන්න.

 ( රේගන් මිල රු. 350.00. කර්තෘ ප්‍රකාශනයකි.)

තනිව උහුළනා තනිව වැළපෙනා ගැහැනු...

( පසුගිය කිතුසර කලාපෙය් පළ වූ ලිපියකි.)

හුදකලා ගැහැනුන්ගෙන්, තනිව ජීවිතය උහුලනා ගැහැනුන්ගෙන්, දරු බර කරපින්නාගෙන ජීවිතය වෙනුවෙන් අරගල කරනා එකලා මව්වරුන්ගෙන් මා වට පිටාව පිරී ඉතිරී තියේ. ඔවුන්ගේ සුසුම්වලින් වායුගෝලය උණුහුම් වී තියේ. ඔවුන්ගේ කඳුළුවලින්, දහදියවලින් මහ පොළව පෙඟී තියේ. 

මට හුස්ම ගැනීමට ද අසීරු සෙයකි. සැහැල්ලූවෙන් මේ බිම මත පා තබා යන්නේ කෙලෙසින්ද?

හිම කිරමක මිහිර විඳීමට ලොබ නොවනා දරු සිතක් වේද? අප පවා ඒ රසයට ලොල් නොවන්නේද? අයිස් කිරමක වස ගන්වා සිය දරු තිදෙනාට කවා මවක් සියදිවි නසාගත්තේ ඉතා මෑතකදී ය. ඒ යාපනයේ අරියාල ප‍්‍රදේශයේය. තමන්ගේම දෑතින් තම දරුවන් මරාදමන්නට තරම් මවකගේ හිත දරුණු වන්නේ කෙසේදැයි යමෙකුට ප‍්‍රශ්නයක් ඇති විය හැකිය. එක්කෝ ඇය උන්මන්තක ගැහැනියක විය යුතුය. නො එසේනම් ඉතා දරුණු සිතැත්තියක විය යුතුය. සියලූ දුක් කරදර මහ පොළව සේ උසුලාගනිමින් තම දරු පැටවුන් රකින අම්මාවරුන් කොතෙකුත් සිටියදී එපමණටම සිත සවි නැති ගැහැනුන් සිටීමද අරුමයක් නොවේ. එබඳු ගැහැනුන්ට සවියක් විය හැකි සමාජයක් ගොඩනගන්නට තවමත් අපට හැකි වී නැතුවා නොවේද?

විෂම සමාජ, ආර්ථික රටාව මිනිසා මත පටවන පීඩනය ගැහැනිය කරා එන්නේ දෙගුණ තෙගුණ වෙමිනි. සමහරවිට ස්වාමිපුරුෂයන් හැරගිය, මිය ගිය මව්වරු කිසිවකුගේ හව්හරණක් නොමැතිව දරුවන් උස්මහත් කරගන්නට දරන්නේ ලෙහෙසිපහසු වෙහෙසක් නොවේ. ඇයට කිසිවෙකුගෙන් හව්හරණක් නොවන විට, අවම වශයෙන් සැනසිලි වචනයක්වත් නොවන විට තවදුරටත් දරා සිටීමට නොහැකි වීම අරුමයක් නොවේ. මේ වන විට සැමියන් සිටියද පවුල් තුළ දරාගත නොහැකි පීඩනය නිසා බොහෝ මව්වරු දිවිගෙවන්නේ මානසික අසහනයන් මැද ය. ඔවුන් මානසිකව රෝගී වී සිටින බව සමාජය හඳුනාගන්නේද කුමන හෝ ව්‍යසනයක් සිදුවීමෙන් පසුවය. 

ගම් මට්ටමින්, බිම් මට්ටමින් තමන්ගේ ප‍්‍රශ්න බෙදාහදාගන්නට, සහනයක් ලබා ගන්නට මඟක් නොවීම ගැටලූවකි. මිනිසුන් වශයෙන් අප එකිනෙකාට සවන් දිය යුතු බව, සංවේදී විය යුතු බව, ජීවිතයේ ප‍්‍රශ්න බෙදාගන්නට සමීප විශ්වාසවන්ත අයකු අවැසි බව පුන පුනා සමාජය දැනුවත් කළ යුතු කාලයකි මේ. කාන්තා සමිති, සංවිධාන අවැසි වන්නේ මෙම තත්ත්වය මනාව අවබෝධ කරගෙන කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාත්මික, මානසික ශක්තිය දියුණු කරමින්, ඔවුන් සාමූහිකව සවිබල ගන්වන වැඩපිළිවෙලක් වෙනුවෙනි. උද්ඝෝෂණ, පෙළපාලි, මාධ්‍ය සාකච්ඡුාවලින් පමණක් කාන්තාවගේ භුමිකාවෙහි කිසිදු වෙනසක් සිදුවන්නේ නැත. 

පාසලේ දී වමනෙ ගිය සිසු දැරියක ගැබ් ගෙන ඇතැයි සැක කොට පාසලෙන් නෙරපා දැමූයේ ඉතා මෑතක ය. ඒ සඳහා මුල් වී ඇත්තේද විදුහල්පතිනියකි. ඇය ද ගැහැනියකි. ඉතින් අපේ ස්ත‍්‍රීත්වය කොයිබද? පසුව හෙළිවූයේ ඉතා දිළිඳු දැරියක වූ ඇය නිරාහාරව සිටීම හේතුවෙන් වමනය ගිය බවකි. කොතරම් ඛේදනීයද? සැබවින්ම ඈ ගැබ් ගෙන තිබුණා වුවද ගත යුතු පියවර එයද? ගැහැනුන් ලෙස ගැහැනුන්ගේ ප‍්‍රශ්නවලදී මෙතරම් අසංවේදීව කටයුතු කිරීම පිළිබඳව අප ලැජ්ජා විය යුතුය. ස්ත‍්‍රීත්වයේ ගරුත්වය රැුකීමට ස්ත‍්‍රීන් පෙරට නොඑන්නේ නම් බාහිර සමාජය ගැන කියනුම කවරේද? 

අද අපේ දැරියන් බෙහෙවින් අනාරක්ෂිතය. නිවස, පාසල තුළම ඇය අපහරණයට ලක්වන්නේ නම් ඇයට රැුකවරණයක්, ගෞරවයක් අන් තැනකින් ලැබෙතැයි අපේක්ෂා කළ නොහැකිය. පසුගිය දිනවල දරු දැරියන් දූෂණය කොට මරා දැමීම් කොතෙකුත් අසන්නට ලැබිණි. සමාජය මත පැටවී ඇති ආර්ථික, සමාජ පීඩනය මෙන්ම ලිංගික පීඩනයද පුපුරා යන අවස්ථා ලෙස මේවා හඳුනාගත නොහැකිද? එබඳු අසහනයකින් පිරි සමාජයක් නිවා සනහන්නේ කෙලෙසින්ද? එයට සමාජ, ආර්ථික වෙනසක් ඇති කරන දේශපාලනික පෙරළියක් සිදු විය යුතු බව නොකිවමනාය. එය එසේ සිදුවනතුරු, ඒ වෙනුවෙන් අරගල කරන තුරු ජීවිතය ඉදිරියේ අසරණ වන ගැහැනුන් අප රැුකගන්නේ කෙසේද? ඔවුන්ට සවියක් වන්නේ කෙසේද? ඔවුන් වෙනුවෙන් අත්වැලක් වන්නේ කෙසේද?

අප මේ පිළිබඳව සමාජයක් ලෙස ගැඹුරින් සංවාද විය යුතුය.  

එක් අපූරු ආදර කථාවක්

ඒ පෙම්වතුන් තාරුණ්‍යෙයේ

ඒ කතාව ඇරඹෙන්නේ මෙලෙසිනි.

‘‘ඔබට දැන් වයස අසූ දෙකකි. ඔබ සෙන්ටිමීටර් හයක් කොට වි ඇත. අද ඔබේ බර කිලෝ හතළිස් පහක් පමණක් වුව ඔබ එදා මෙන්ම පියකරුය. මන බන්ධනීය ය. ආශා දනවන සුලු ය. මේ වන විට අපි වසර පනස් අටකට වැඩි කාලයක් එකට ජීවත්ව ඇත්තෙමු. අන් කවරදාටත් වඩා අද මම ඔබට ප්‍රේම කරමි. මගේ පපු කුහරය ඇතුළෙන් මට නැවතත් දැනෙන විනාශකාරී හිස් බව පුරවාලිය හැක්කේ මගේ සිරුර මත තෙරපෙන ඔබේ සිරුරේ උණුසුමින් පමණකි.‘‘

D වෙත ආදරයෙන් - පිටුව 15

අසූ දෙහැවිරිදි සිය පෙම්වතියට, බිරිඳට මේ විවෘත පෙම් හසුන ලියන ඇගේ පෙම්වත් සැමියා ඇයට වඩා වැඩිමහළු වන්නේ වසරකින් පමණි. ඒ වියපත් හදවත පවා සදාතනික උණුහුමින් පෙම්වත් කළ ප්‍රේමය පිළිබඳ ඔහුගේ ආපසු හැරී බැලීම එක්තරා විදියක පාපොච්චාරණයක් ද වන්නා සේය.  අන්‍යොන්‍ය අවබෝධය, තේරුම් ගැනීම, කැපවීම සිහිනයක් පමණක්ම වු, තවදුරටත් ප්‍රේමය අරුත් ගැන්විය නොහැකි හිස් අඳුරු ලොවක ආලෝක පුංජයක් සේ ඒ ආදරය මා හදවතේ දැල්වෙමින් පවතී. 

‘‘අපේ ආදර කතාව එහි සැබෑ අරුතින් පැසසීමට නම් එම ආදර කතාවේ කොටස් එකට එක් කළ යුතුය. ඔබ හා මා අප බවටත්, එකිනෙකා තුළත්, එකිනෙකා වෙනුවෙනුත් ජීවත් වීමට අපට ඉඩහසර විවර කර දුන්නේ අපේ මේ ආදර කතාවයි. දැන් මා මෙය ඔබට ලියන්නේ මගේ ජීවිතය කුමක් වීද යන්නත්, අප එක්ව ගෙවූ ජීවිතය කුමක්ද යන්නත් වටහා ගනු පිණිසය.‘‘

පිටුව 16-17

ඔවුන් හමුවන්නේ අහම්බෙනි. එය පළමු බැල්මෙන්ම ඇරඹි ප්‍රේමයකැයි ඔහු පවසයි. එංගලන්තයේ ඉපිද, හැදී වැඩුණු ඈ ආකර්ෂණීය, බුද්ධිමත්, පොත පත කියවූ, සමාජශීලී තරුණියක්ව උන්නාය. 1923 වසරේ ඔස්ට්‍රියාවේ වියානා නුවර උපන් ඔහු හිට්ලර් ඕස්ට්‍රියාව ආක්‍රමණය කිරීම හේතුවෙන් 1939 වසරේ ස්විස්ටර්ලන්තයට පළා ආ යුදෙව්වෙකි. ඇයද ඔහු මෙන්ම අවතැන් තරුණියක ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව නව ලොවක් ගොඩනැංවීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ කැප වී කටයුතු කරමින් සිටියාය. ලෝක යුද්ධ පසුබිමේ පිටුවහල් වුවන් ලෙස ස්වකීය උපන් බිම්වලින්, පවුල්වලින් දුරස්ත වූ ලොවකදී ඔවුහු හමුවෙති. ප්‍රේමයෙන් බැඳෙති. ඉදින් ඒ ප්‍රේමය එකිනෙකාට මහත් අස්වැසිල්ලක් වන්නට ඇති බව නිසැකය. පෙම්වත් දෙපළට හුවමාරු කරගන්නට ප්‍රේමය, අනුරාගය පමණක් නොව සමාජ, දේශපාලනික ලෝකයක්ද ඔවුන් අතර තිබිණි. ‘‘තමන්ටම කියා සොච්චමක් නැති ඔස්ට්‍රියානු යුදෙව්වකු කෙරෙහි ඔබගේ සිත ඇදී ගියේ කෙසේද?‘‘ ඔහු විටක විමතියට පත්වෙයි.  

‘‘සංතුෂ්ටිය යනු දෙන දෙයක් හෝ ලබා ගන්නා දෙයක් නොවන බව මම ඔබෙන් වටහා ගතිමි. එය ඔබව මුළුමනින්ම අනෙකා වෙත පිදීමේත්, අනෙකා වෙතින් තමන්ව ඉල්ලා සිටීමේත් ආකාරයක් විය. අපි එකිනෙකා වෙත අපි එකිනෙකාව පූර්ණ ලෙස පුදදුන්නෙමු.‘‘

පිටුව 23

ඔහු විවාහය පිළිබඳ සාංකාබරිත හදවතක් ඇත්තෙකු විය. ඇයගේ ප්‍රේමය නම් වන ඉන්ද්‍රජාලික අත්දැකීම තුළ ගැළවුම සොයාගෙන සිටි ඔහු නැවත යථාර්ථය වෙත ඇද දමන විවාහ සංස්ථාව තුළ කොටුවන්නට දැක්වූයේ මහත් අකමැත්තකි.  කෙසේ නමුත් එකී අහඹු අසිරිමත් ප්‍රේමය අහිමිකර ගැනීමට ඇති අකමැත්ත නිසාම ඔහු ඇය හා සරණ බන්ධනයට එළඹෙන්නේය.

ඔහු පූර්ණකාලීනව ලිවීමට කැපවන්නේය. ඇය ඔහු දිරි ගන්වන්නියද, පහසුකම් සපයන්නියද, සියලු දුෂ්කරතා නිහඬව දරාගනිමින් කැපවන්නිය ද වන්නීය. ස්ථිර රැකියා නැති, ස්ථිර නවාතැන් නැති, දිළින්ඳන් ලෙසින් තැනින් තැන යන ඒ දුෂ්කර දීර්ඝ කාලය තුළ ඈ කොතෙක් නම් කැපවීම් කරන්නට ඇත්ද, වටහා ගත හැකි වන්නේ ඔහු ලියන දෙයින් ම පමණි. ඇගේ හැඟීම් කෙබඳු වන්නට ඇත්ද? සිතීම අපහසුය. ඔහුම පවසන පරිදි ඈ පැමිණිලි කරන්නියක නොවූවාය. ඇය ඔහු හා බෙදාගත්තේ ආදරය, අනුරාගය පමණක් නොවේ. ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ හවුල්කාරියද, සමාජ ජීවිතයේ ආලෝකයද ඇයම විය. 

‘‘අප තවදුරටත් පුද්ගලික ජීවිතය තුළ ඒකාත්මිකව සිටියා පමණක් නොවේ. පොදු ජන ජීවිතය තුළද ඒකාබද්ධ ක්‍රියාකාරිත්වයක් නිරූපණය කළෙමු.‘‘

පිටුව 52

ලිවීමෙන් තොරව ජීවත් විය නොහැකි පුද්ගලයකු සමඟ තමා බැඳී ඇති බව ඇය නිවැරදිව වටහාගෙන උන්නාය. ඒ වෙනුවෙන්, සැබවින්ම ඔහුගේ ලිවීමේ සිහින වෙනුවෙන් තම මුළු ජීවිතයම වුව කැපකරන්නට ඇය නිර්ලෝභීව බැඳී උන්නාය.

‘‘ලේඛකයකුට ආදරය කරනවා කියන්නේ ඔහු ලියනවට ආදරය කරන එකට. ඔබ වතාවක් කීවාය. ‘ඉතිං ලියන්න‘“

පිටුව 53

එක් අතකින් මේ විවෘත පෙම් හසුන උන්මාදනීය ඇල්මකින් ලිවීමට බැඳුණු ලියන්නකු විඳින වේදනාවන්, දුෂ්කරතා මෙන්ම ඒ ජීවිතය හා බැඳුණු අන්‍ය ජීවිත සිදුකරන කැපකිරීම් පිළිබඳවද කියැවෙන ලියවිල්ලකි.

ඔහු මාධ්‍යෙව්දියකු, කතුවරයකු, විසිවන සියවසේ ප්‍රමුඛතම සාමාජීය දාර්ශනියකු සහ දේශපාලනික පාරිසරික විද්‍යවේ පුරෝගාමියකු ලෙස ස්වකීය ජීවිත අරමුණු සාක්ෂාත් කරගන්නේය. බොහෝ දුෂ්කරතා මැද වුවද ඔහු ලේඛන දිවියේ මෙන්ම සමාජ ක්‍රියාධර භූමිකාවේද ස්වර්ණමය යුගයට එළඹෙන අතර ඒ පිටුපස වන ඇයගේ ශ්‍රමයද, කැපවිමද අතිමහත් වන්නේය. ඒ පිළිබඳව ඔහු හදවතේ වන කෘතවේදීත්වය, එදා ඇය වෙත පිරිනොනැමුණු අගය කිරීම ප්‍රමාදව හෝ පිදීමේ අභිලාසය මේ ලියවිල්ල පුරා හුස්ම ගන්නේය. ශුද්ධ බුද්ධිමතකු ලෙස නමක් දිනා ගැනීම සඳහා තමා කොතෙක් නම් ඈ නොසලකා හැර ඇත්ද? යන්න ඔහු අසූ වියැතිව සිහිපත් කරනුයේ ශෝකයෙනි. නමුත් ඈ කිසිදු පැමිණිල්ලකින් තොරව ඒ සියල්ල විඳ දරාගෙන ඇත. බොහෝ විට සිදුවන්නේ එයම නොවේද? ධනය, බලය, නිලය වෙනුවෙන් අනවරත අරගලයක යෙදෙන පුරුෂ ලෝකය තුළ ගැහැනිය සියල්ල නිහඬව දරාගැනීම. 

ඒ පෙම්වතුන් වියපත්ව

ඇයගේ බුද්ධිමත් බව, තීක්ෂණ නුවණ, සමාජශීලීත්වය කොතරම් වුවද ඇය තමන්ගේ ඉලක්ක හඹා ගොස් ලබා ගත් ජයග්‍රහණයන් පිළිබඳව මේ හසුනේ කොතැනකවත් සඳහන් නොවන්නේය. ඈ විශ්වීය බුද්ධිමතකු බිහිකරන්නට ස්වකීය සියලු හැකියාවන් කැප කළ ගැහැනියක පමණක්ම වූවාද? මහා පුරුෂයින්ට බිරින්දෑවරුන්, හෝ පෙම්වතියන් වන ගැහැනුන්ගේ ඉරණම එයද? 

‘‘අන්තිමේදී ට්‍රේටර් එළිදුටු විට මා ඔබට ණයගැති බවට මා නැවත වතාවක් අවබෝධ කොටගතිමි. මට මා බවට පත්වීම සඳහා ඔබ ඔබගේ සියල්ල කැපකොට තිබුණි. ‘‘

පිටුව 95

ඇය පරිසර හිතවාදිනියක වූවාය. වාණිජ ලෝකයේ මලපුඩුවල නොවැටී ජීවිතය කළමනාකරණය කිරීමට සුක්ෂම වුවාය. ගැමි පරිසරයට ඇළුම් කළ ඇය ගම, කැලෑව, සතුන් දෙස බලන්නේ කෙසේද? ආදරය කරන්නේ කෙසේද දිවි පැවැත්මෙන්ම ඔහුට කියා දුන්නාය. වෛද්‍ය විද්‍යාව විසින්ම උරුම කරදුන් දුර්ලභ රෝගයකින් පීඩා විඳින අතරම ඖෂධ ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සොබාදහම සමඟ ශරීරය සහ මනස ඒකාත්මික කරගනිමින් වේදනාව පාලනය කරගැනීමට ඇය උත්සාහ කළාය. එම රෝගය ඔවුන් දෙදෙනාම පරිසර විද්‍යාව, තාක්ෂණ විරෝධය යන විෂයන් නැවත අධ්‍යයනට පෙළඹවීය. ඉතින්, ඔහුගේ පාරිසරික දේශපාලන දැක්මේ මූලය ඇය නොවී යැයි කිව හැකිද? 

රැකියාවෙන් විශ්‍රම ලබා ගම්බද පෙදෙසක පදිංචියට යන ඔහු ඉන්පසු එළඹි ජීවිතය පුරාම ඈ වෙනුවෙන් කැප වී සිටියේය. සුපුරුදු ලෙස මේ කාලය පුරාද ඇය ශාරීරික වේදනාවන් දරා ගනිමින්  ලිවීමට ඔහු උනන්දු කරමින් නොසැලී උන්නාය. 

‘‘ඔබ ඔබගේ මුළු ජීවිතයත්, ‘ඔබ‘වමත් ඔබ විසින් මට දී ඇත. අපට ඉතිරිව ඇති කාලය තුළ මට මා සම්පූර්ණයෙන් ඔබ වෙත දීමට අවැසිය.‘‘

පිටුව 121

ඔහු ආන්ද්‍රේ ගෝර්ස් ය. 

ඈ ඩොරීන් ය. 

2007 වසරේ ඈ අසූ තුන් වැනි වියද, ඔහු අසූ හතර වන වියෙහිද වන විට ඔවුහු දෙදෙන සියදිවි නසාගනිමින් එක්ව ආ මඟ එක්වම නික්ම යන්නෝය. 

විවෘත පෙම් හසුන පුරා දිවෙන්නේ ඔවුන් දෙදෙනාගේ අපූරු ප්‍රේමයත්, ඒ තුළ ඩොරීන්ගේ කැපවීමත් එය දුටුවත් නොදුටු සේ සිටි, තම බිරිඳගේ කැපවීම අගය කිරීමට පැකිළුණු ස්වාමි පුරුෂයකුගේ පසුතැවිලි හදවතත්ය. ඒ හා සමඟම කාලීන සමාජ දේශපලාන පසුබිම පිළිබඳ පැහැදිලි සිත්තමක් මවාගන්නටද මේ විවෘත පෙම් හසුන කැටපතක් වන්නේය. 

ස්ත්‍රී පුරුෂ ආදරය පිළිබඳ සාංකාබරිත හැඟීම් ජීවිතය උදාසීන කරන පසුබිමක හිඳ මම ඔහුගේත් ඇයගේත් ප්‍රේමය දෙස බලා හිඳිමි. ප්‍රේම පාරමිතාව යථාර්ථයක් කිරීමට ඈ සමත් වී යැයි කිව නොහැකිද? ඒ සියල්ල වෙනුවෙන් ඇය කොතෙක් නම් දේ දරා ගන්නට ඇත්ද? 

 Letter to D - Andre Gorz

D වෙත ආදරයෙන් - පරිවර්තනය විදුර ප්‍රභාත් මුණසිංහ

අහස ප්‍රකාශනයකි.