Sunday, September 6, 2020

අපේ තාත්තා සහ පැටවුන්ගේ ලොකු තාත්තා


''අද තාත්තලගෙ දවස කියල මං මුහුණුපොතින් දැක්කා. මට මගේ තාත්තව මතක් වුණා. අපිට නම් ඉතින් විශේෂ දවසක් ඕන නැහැ අම්මා තාත්තා වෙනුවෙන්... හැමදවසක්ම අපි යාළුවො වගේ හරිම ආදරෙන් ඉන්නවනෙ... ඒත් මට මේ පින්තූරෙ මතක් වුණා. තාත්තගෙ 65 වෙනි උපන්දිනය දවසෙ ගත්තෙ. මෙතන එයාගෙ ලොකුම මුණුබුරයි, පුංචිම මිණිබිරියි නෑ. අපේ අම්මයි, තාත්තයි වගේ මුණුබුරු මිණිබිරියන්ට ආදරය කරන, ඒ අය වෙනුවෙන් කැපවෙන වෙහෙසන දෙමව්පියන් මං දැක්කෙ හරි අඩුවෙන්... තාත්තගෙ හිනා මූණ මතක් කරගෙන මම මේ සටහන දිගට ලියාගෙන ගියා..."

එනවා කී දවසට මං

නොයා කොහෙවත් ඈත

දැන් කොයි හරියෙද අහ අහා

තාත්තා ඉන්නවා

මං ඇවිත් බහිනකල් බසයෙන්...

ඒ වෙද්දිත් ගමන් දෙක තුනක්වත්

ගිහින් ඇති එයා

මොන්ටිසෝරියට, ඉස්කෝලෙට

නංගිව ඇරලන්න බැංකුවට...

 

මේ කියන්නෙ එක දවසක් ගැන

මං ගෙදර ගිය...

 

අරගෙන මාව ටවුමෙන්

ගෙදර  ගිය ගමන්

ආයෙම වතාවක් දොස්තර ගෙදරට

බෙහෙත් අරගන්න මට

''යමුද ලොකු දුවේ ලොකු අම්මත් බලල එන්න..."

ඒ ගමන් මහ ගෙදරට අපි දෙන්නාම

මගේ ලොකු අම්මා, එයාගෙ නැන්දම්මා

දුක සැප විමසා බලා ආපහු අපි ගෙදර...

 

''ලොකු දුවේ මං යනවා ලොකු නංගිගෙ දුවගෙ

බයිසිකලේ හදන්න බඩු අරන් එන්න..."

ආයෙමත් ගමනේ...

ඒ ගිහින් ඇවිදින් වාඩි වෙලා හෙමිහිට

හැදුවා බයිසිකලේ...

කරකවා රවුමක් දෙකක් රෝදය

දැන් හරි...

 

තාත්තා තමයි අපි හැමෝගෙම විනකල් බාස්...

''කැඩුණට කමක් නෑ සයිකල්

හදන්න පුළුවන් මට

කඩාගන්නෙපා අත පය..."

කියා ඔවදන් දෙන ඉස්සර අපිට වාගෙම

දැන් අපේ දරුවන්ටත්...

 

ඔන්න දැන් වෙලාව දොළහමාරයි.

ඇමතුමක්

''තාත්තේ පුතාව අරන් එනවද ඉස්කෝලෙන්..."

දාගෙන කමීසය, මුහුණුවැස්මද, හිස් වැස්මද

තාත්තා යයි ඉස්කෝලෙ

අරන් එන්නට මල්ලිගෙ ලොකු පුතුව

ඒ තමයි අපෙ සසෙන් ගීත් හංසන...

 

''වෙලාව දෙකයි සනී... ළමයි අරන් එන්න..."

අම්මා මතක් කරයි.

තාත්තා යයි මොන්ටිසෝරි

ලොකු නංගිගේ දුව, පොඩි නංගිගේ පුතා

නිසලියි, චන්දුයි

දෙන්නාම එක වර කැන්දාන එයි ආයෙම...

 

ඇමතුමක්... ආයෙම දෙකහමාරයි වෙලාව

''තාත්තේ ඔයාට පුළුවන්ද චූටි පුතා අරන් එන්න

මොන්ටිසෝරියෙන්..."

තාත්තා යයි ආයෙම සවිරු බබා අරන් එන්න

ඒ මොන්ටිසෝරිය අපි පුංචි කාලෙත්

ගිය මොන්ටිසෝරිය

ඒ කාලෙ බයිසිකලෙන් තාත්තාමයි

අරන් ගියෙ අපිවත්...

 

වෙලාව තුනයි...

''තාත්තේ දුවව අරන් ඉස්කෝලෙන්

ඇඳුම මාරු කරවලා විදුසඳට ඇරලන්න..."

පොඩි නංගී මතක් කරයි...

මිමීට ශිෂ්‍යත්වෙ... විභාගයක් නෙවෙයි ඒ නම්

දරුවන්ගේ අභාග්ගෙ

බලන් ඉන්නත් දුකයි ඒ පොරපිටිය මැද

දරුවො හෙම්බත් වන හැටි...

 

ගිහින් ටවුමේ ඉස්කෝලෙට

ඇරලවා දුව පන්තියට

ආපහු ඇවිත් වැඩි වෙලාවක් යන්නෑ

ආය ඇමතුමක් තාත්තට...

 

''අපේ මැඩම් කතා කළේ

මං එක්කරන් එන්නම්..."

තාත්තා යයි ආයෙම නංගිව කැන්දන් එන්න

 

''පුදුමාකාර සර්විස් එකක්නෙ දෙන්නෙ ඔයා

ඉල්ලාගන්න වෙයි ගාණක් වැඩිපුර...''

සිනා සී මම කියමි

''මම මේ හැමදෙයක්ම කරන්නෙ ලොකු දුවේ

හරිම සතුටින්..."

කියා හිනැහීගෙන තාත්තා නැගී යයි ආයෙම

යතුරු පැදියට...

 

ඇත්තමත් ඒකයි...

තාත්තා හිනාවෙන් හැම වෙලාවෙම

කිරුළු දැරූ රජෙක් ගාණට...

ඒ කිරුලෙ මිණි කැට

තමයි මේ මුණුබුරු මිණිබිරි රන් කැට...


Monday, August 24, 2020

''මසිත් හසරේ ආකාශ වස්තු..."

 


අපි උන්නෙ මිතුරු කතා බහක. ඒත් අන් යමක් ගැන නෙවේ. සාහිත්‍යය ගැනමයි. පොත පත ගැනමයි. ජෝහා අල්හාර්තිට Celestial Bodies වෙනුවෙන් මෑන් බුකර් ත්‍යාගය ලැබුණෙත් ඒ කාලෙ. ''ගංඟා මේ සැරේ මෑන් බුකර් දිනපු අරාබි ලේඛිකාවගෙ පොත පරිවර්තනය කරන්නකො." මම කීවෙ නිකමට. ඒත් ටික දවසකට පස්සෙ මුහුණුපොත මට කියනවා ගංඟා එකී කෘතියේ පරිවර්තන අයිතිය ලබා ගත් බව. ඉතින් සතුටු නොවී කොහොමද? ''ආකාශ වස්තු'' නමින් මනරම් පිටවැස්මක් සහිතව එළිදකින්නේ එකී කෘතිය.

ඇයම පරිවර්තනය කළ ඔර්හාන් පමුක්ගෙ ''මසිත් හසර එක්තරා නුහුරුවක" කියවා අවසන් වූයෙත් මෑතක. ලාංකේය දේශපාලනයේත්, මගේ රැකියා ජීවිතයේත් සංක්‍රාන්ති සමයක එවකට කාර්යාලීය පුස්තකාලයෙන් ලබා ගත් අවසන් පොත විදියටයි මම මසිත් හසර කියෙව්වෙ. මාසයක පමණ කාලයත් මෙව්ලූත් නම් බෝසා වෙළෙන්ඳා සමඟ තුර්කියේ ඉස්තාන්බුල් නුවර සැරිසැරුම විචිත්‍ර අරුමැසි  චාරිකාවක්ම වුණා. මට මාසයක් වුණත් එය ළමා මෙව්ලූත්ගේ සිට මහළු මෙව්ලූත් දක්වා දිව යන දීර්ඝ ජීවන අන්දරයක්. තුර්කියේ සමාජ, දේශපාලන පරිණාමය සමඟ ගැටගැහෙන සංස්කෘතික, ආගමික වටපිටාව තුළ පීඩිත ජන කොටසකගේ ජීවිතවල සිදුවන හැලහැප්පීම් නවකතාවේ පණ ගැහෙන ආත්මය බවට පත්වෙනවා.

''මසිත් හසර එක්තරා නුහුරුවක'' කියන්නෙ මතකයෙන් ගිළිහී නොයන ආකාරයේ පොතක්. ''ආකාශ වස්තු'' කියවා අවසන් වන විටත් බෝසා මිහිර හිතින් වියැකී තිබුණේ නැහැ. 


ඕමානයේ පවුලක පරම්පරා තුනක ජීවන වෘත්තාන්තය අප වෙත ගෙනෙන ''ආකාශ වස්තු''   ආකෘතියෙන්, කතා ලතාවෙන් පමුක්ගේ කෘතියට වඩා වෙනස්. කෘති දෙකම දේශයන් දෙකක මානව ශිෂ්ටාචාරයේ පරිණාමයේ අවස්ථා කිහිපයක් විචිත්‍ර විදියට ප්‍රබන්ධ ගතකිරීමේ ප්‍රයත්නයන්. විචිත්‍ර වන්නේ හෝ අරුමැසි වන්නේ හෝ සුන්දර වන්නේ ලේ, දහදිය, කඳුළු මතින් ගලා යන ඉතිහාසයේ කතන්දරය නම් නොවේ. එය ප්‍රබන්ධ ගත කරන ආකාරයයි.

වහල් වෙළඳාම පැවති වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමයක සිට තෙලෙන් ධනවත් වූ නූතනත්වය දක්වා දිවෙන ඕමානි පවුලක ජීවන අත්දැකීම් නවකතාව තුළ ගොනු වී ඇති ආකාරය තරමක් සංකීර්ණයි. එය පරිවර්තනය කිරීමට අසීරු කෘතියක් බව නිසංසලා ධර්මසේන මිතුරිය තැනක ලියා තිබූ බවත් මතකයි. පටලැවිලි ලිහාගෙන කියවීමේ උවමනාව සහ කැමැත්ත ඇත්නම් කෘතියේ අන්තර්ගතය වටහාගැනීමේ අපහසුවක් නැති බවයි මගේ හැඟීම.

ධනවතුන්ගේ හස්තයේ රූකඩ මෙන් නැටවෙන වහල් මිනිසුන්ගේ වහල්භාවයට නොදෙවෙනි වහල්භාවයක් අත්විඳින ගැහැනුන්, සම්ප්‍රදාය සංස්කෘතිය විසින් ස්වාභාවික මානව හැඟීම් අවශ්‍යතා යටපත් කර දැමූ වේදනාවේ ස්මරණයන්, ඒ අතර සම්ප්‍රදාය ඉක්මවා ජීවිතය සොයා යන්නට වෙහෙසන ගැහැනුන්, පිරිමින් ''ආකාශ වස්තු'' තුළ ඔබ හමුවනු ඇති. අපට ආගන්තුක දේශයක්, සංස්කෘතියක්, සමාජ දේශපාලන අවකාශයක් මෙලෙස තවත් බසකට ගෙන ඒම පහසු කටයුත්තක් නොවන්නට ඇති. ගංඟා බොහෝ හැදෑරීම් කරන්නට ඇති බව නිසැකය. ''මසිත් හසර එක්තරා නුහුරුවක'' කෘතියත් එයට සාක්ෂ්‍ය සපයයි.

(''මසිත් හසර එක්තරා නුහුරුවක''ත්, හෂිත අයියා පරිවර්තනය කළ ''මතක මිය ඇදෙන සඳ'' සහ කෞශල්‍ය කුමාරසිංහගේ ''නිම්නාගේ ඉතිහාසයත් ටිකෙන් ටික එකම කාල වකවානුවක කියවා අවසන් කළ කෘති. මනුෂ්‍යත්වය ගිළිහී යා නොදී පවත්වාගන්නට නම් ඉතිහාසය ප්‍රබන්ධගත කළ යුත්තේ කෙලෙසින්ද යන්නට නිදසුන් කොට දිය හැකි කෘති ඒ. එය වෙන වෙනම දීර්ඝ සටහන් ලිවිය හැකි කියවීම්. ඉදිරියේ දී බලමු. )   

 

 

Wednesday, July 29, 2020

අඳුරට සාප නොකර ඡන්දදායකයාගේ හෘද සාක්ෂිය දල්වමු.


පින්තූරය Daily mirror  වෙබි අඩවියෙනි.

“මේ සැරේ නම් කාටවත් ඡන්දෙ දෙන්නෙ නෑ. ඔක්කොම කරන්නෙ බොරුව, වංචාව, ගසා කෑම, අසාධාරණේ. පොඩි මිනිහා ගැන සලකන එක දේශපාලඥයෙක්වත් නෑ. රට විකුණල හරි කමක් නෑ උන්ට ඕන තමන්ගෙ සේප්පු පුරවගන්න.”

“හොඳයි ඉතින් ඡන්දෙ නොදී හිටියා කියමුකො. එතකොට මොකද වෙන්නෙ පාර්ලිමේන්තුවම හොරුන්ගෙන්, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කාරයින්ගෙන්, දූෂකයන්ගෙන්, මදාවිකාරයන්ගෙන් පිරෙයි. තත්ත්වෙ තවත් නරක් වෙන එක නෙමෙයිද වෙන්නෙ.”

“හා ඉතින් කියමුකො බලන්න අවංකව ඡන්දයක් දෙන්න පුළුවන් එකම එක නියෝජිතයෙක්වත් ඉන්නවද කියලා, එකම එක පක්ෂයක් කියන්න බලන්න රට ගැනයි, මිනිස්සු ගැනයි හිතන.”

“නපුර වැඩියි ඇත්ත... නමුත් මේ තියෙන තත්ත්වය ඇතුළෙ අපට අවම නපුර ගැනවත් හිතන්න වෙනවා. හොඳට ඇහැ කණ ඇරල බැලුවොත් මේ කුණු වුණ දේශපාලනය ඇතුළෙත් තාමත් බලාපොරොත්තුවක් තියාගන්න පුළුවන් මිනිස්සු ඉන්න බව පෙනෙයි. එහෙම නැත්නම් අපි එවැනි මිනිස්සු දේශපාලනයට එන විදියට වැඩ කරන්න ඕන. බලය දූෂිතයි, පරම බලය අතිශය දූෂිතයි කියල කතාවක් තියෙනවනේ. ඉතින් නොමිනිසුන් අතට මහා බලයක් නොයන විදියට තමන්ගෙ කතිරෙ පාවිච්චි කරන එකත් මේ මොහොතෙ පුරවැසියන් විදියට අපේ වගකීමක්. ඒකට තමයි පුරවැසි දේශපාලනය කියන්නෙ.”

“හ්ම්... හ්ම්”

“දේශපාලනය කියන්නෙ උත්තරීතර වැඩක්. රටක, ජන සමාජයක යහපත වෙනුවෙන් තීන්දු තීරණ ගන්න, ඒවා ක්‍රියාත්මක කරන්න විනිවිදභාවයෙන් යුතු වැඩපිළිවෙලක් හැදීමනෙ දේශපාලනයේ සැබෑ අරමුණ විය යුත්තෙ. එතන පටු අරමුණු තියෙන්න බෑ. පීඩිත පන්තිය අමතක කරලා තමන්ගේ සුඛ විහරණය ගැන විතරක් හිතන්න බෑ. හැමදෙනාටම යහපත සැලසෙන වැඩපිළිවෙලක් තියෙන්න ඕන. හරි අධ්‍යාත්මයක්, හෘද සාක්ෂියක්, නිවැරදි දැක්මක් නැති මිනිස්සුන්ට මේක කරන්න බෑ. අද මේ දේශපාලනය කියල කරන්නෙ සීමිත පිරිසක් අත ආර්ථික බලය පවත්වාගන්න පොඩි මිනිහගෙ ඇස් වහල කරන ඇස්බැන්දුම් වැඩක්නෙ.”

“මේ රටට නිදහල ලැබිල අවුරුදු හැත්තෑවක් ගියත් අපට ඔය තියෙන මජර දේශපාලන ක්‍රමය නවත්වන්න බැරිවුණානේ.”

“එහෙම හිතුවොත් නම් කලකිරීමක් විතර තමයි ඉතුරු වෙන්නෙ. නමුත් ජනතාව වෙනස් වෙනව නම් මේ ක්‍රමය වෙනස් කරන්න පුළුවන්. ඒකට අපි හිතන පතන විදිය සහ වැඩ කරන විදිය වෙනස් වෙන්න ඕන.”

“ඒ කොහොමද?”

“මුලින්ම, අපි ආසන්න පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ගැන හිතමු. මෙතනදි අපි ඡන්දය පාවිච්චි කරන්න ඕන අපේ පුද්ගලික වාසිය ගැනවත්, ජාතිය, ආගම හරි, පුද්ගල ජනප්‍රියත්වය හරි, පාරම්පරික පක්ෂය ගැන හරි හිතල නෙවෙයි. පොදුවේ ගමට, රටට අවම යහපතක් හරි ඉටුවෙයි කියල හිතන්න පුළුවන් පුද්ගලයා ගැන හිතලා. දැන උගත්, යහපත් මිනිස්සු පාර්ලිමේන්තු යවන්න අපි මහන්සි ගන්න ඕන. අනිත් කාරණේ තමයි නිවැරදි දැක්මක පිහිටන ශක්තිමත් විපක්ෂයක් ඕන රටකට. බලය යහපත් මිනිසුන් අතට භාරදෙන්න මේ මොහොතෙ අපට පුළුවන්කමක් නැත්නම් ප්‍රබල විපක්ෂයක්වත් හදන්න අපි මහන්සි වෙන්න ඕන. ඈලි මෑලි දුබල විපක්ෂයක් නෙවෙයි අවම වශයෙන් පාර්ලිමේන්තුව ඇතුළෙ මිනිස්සු වෙනුවෙන් හඬක් නගන්න පුළුවන් විපක්ෂයක්.” 

“ඒ කතාව ඇත්ත, ඒත් ඕවා තාවකාලික පැලැස්තරනේ”

“ඔව්, ඇත්ත, ක්ෂණික නූඞ්ල්ස් හදනව වගේ දේශපාලන ක්‍රමයක් වෙනස් කරන්න බෑ. ඒකට ජනතාව දැනුවත් කරන්න ඕන. ඒක බිම් මට්ටමින් පටන් ගන්න ඕන වැඩක්. කුඩා කණ්ඩායම් විදියට දැනුවත්කිරීම් කරන්න ඕන. දේශපාලනය කියන්නෙ පුරවැසි වගකීමක් කියන එක හැමදෙනාම තේරුම් ගත්ත දවසට තමයි මේ ක්‍රමයේ වෙනසක් දකින්න පුළුවන් වෙන්නෙ. සල්ලි වීසිකරලා, මදාවිකම් කරලා අන්ත දූෂිතයින්ට බලයට එන්න පුළුවන් වෙලා තියෙන්නෙ, උන්ට ඡන්දෙ දෙන පිරිසක් මේ සමාජයේ ඉන්න නිසානෙ. අන්න එතැනයි අපි වෙනස් කරන්න ඕන. හෘද සාක්ෂියක් ඇති මිනිස්සු හරියට කතිරෙ ගහන්න ඉගෙනගත්තු දවසට ගොඩක් දේවල් වෙනස් වෙයි.”

“මිනිස්සු හැමදාමත් රැවටෙනවා. ඉතින් කොහොමද වෙනසක් කරන්නෙ?”

“රැවටෙන්නෙ මිනිස්සු ඇත්ත දන්නෙ නැති නිසා. ඇත්ත සමාජ ප්‍රශ්න ගැන මිනිස්සුන්ට දැනීමක් නැහැ. තමන්ව පීඩාවට පත්වෙන්නෙ කොහොමද කියන එක, ඒ පීඩාවේ මූලය තියෙන්නෙ කොතනැද කියන එක මිනිස්සු දන්නෙ නෑ. ඒ ඇත්ත දේශපාලකයොත්, මාධ්‍යයත් මිනිස්සුන්ගෙන් හංගනවා. අපි ඒ ඇත්ත මිනිස්සුන්ට ඇහෙන්න, දැනෙන්න කියන්න ඕනි. දේශපාලකයා තමන්ගේ වාසිය වෙනුවෙන් ජාති, ආගම්, කුල, පක්ෂ ආදී නොයෙක් විදියට අපිව භේදබින්න කරන බව ජනතාව දැනගන්න ඕන. ඒ දැනුවත්භාවය සමාජය තුළ ගොඩනැගීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක්.” 

“අපේ තරුණ පරපුර ? අලුත් ඡන්ද? එයාලගෙ කතිරෙ තීරණාත්මකයි නේද?”

“හ්ම්, ඒක තමයි කණගාටුවට කරුණ, අද තරුණ පරපුරට නිවැරදි නායකත්වයක් නැහැ. සමාජ මාධ්‍ය තමයි ඒ ඔලුගෙඩි පාලනය කරන්නෙ. බහුතරයක් ජාතිවාදී, ආගම්වාදී විස පුරවගෙන වල්මත් වෙලා. අපි කොතනින්ද පටන්ගන්න ඕන. දෙවෙනි ලෝක යුද්දෙන් පස්සෙ ජපානය තමන්ගෙ රට ගොඩනගන්න තීරණය කරද්දි එයාල පටන්ගන්නවා රන් බිජුවට කියලා ව්‍යාපෘතියක්. එයාල සමාජය ගොඩනගන වැඬේ පටන්ගත්තෙ පෙර පාසලේ දරුවන්ගෙන්. අදත් අපිට එතන ඉඳන්ම වැඩ පටන්ගන්න සිද්දවෙලා තියෙනවා. ජනතාව ආත්මාර්ථකාමී නම්, තණ්හාධික නම්, නූගත් නම්, අපිලිවෙළ නම් එවැනි ජනතාවක් අතරින් අපට සුපිරිසිදු දේශපාලනයක් බලාපොරොත්තු වෙන්න බෑ. අපේ ළමා පරපුර, නව යොවුන් සහ තරුණ පරපුර සබුද්ධික කිරීමේ වගකීම අපිට තියෙනවා.”

“අපේ රටේ සදාචාරසම්පන්න දේශපාලනයක් කියන්නෙ හීනයක් තමයි.”

“හීන හැබෑ කරගන්න නම් වැඩ කරන්න ඕන. අඳුරට සාප නොකර ඡන්දදායකයාගේ හෘද සාක්ෂිය දැල්වීම මේ මොහොතේ අපේ වගකීම. කතෝලික අපිට ඒ වගකීම ඉටුකරන්න නිවැරදි මාර්ගෝපදේශයක් තියෙනවා. ඒ තමයි ජේසු ඉගැන්වූ විමුක්තිදායක ප්‍රේමයේ දැක්ම. අද ජේසු හිටියා නම් කාට ඡන්දෙ දෙන්න කියයිද කියල තමන්ගෙම හෘද සාක්ෂියෙන් අහල බලන්න. ජේසු අපට ප්‍රේම කළ තරමින් දශමයක ප්‍රේමයක්වත්, කැපවීමක්වත් නැති දේශපාලකයෙක්ට කතිරෙ ගහන්න සැබෑ කතෝලිකයකුට බෑ. ජේසු ගිය මඟ ගන්න සැබෑ කිතුනුවෙකුට අනේ අපිට දේශපාලනයෙන් වැඩක් නෑ කියල ඇහැ කණ පියාගෙන ඉන්නත් බෑ. එදා ආගමික නායකයොයි, දේශපාලන බලාධිකාරයයි එකතු වෙලා ජේසු කර මත තැබූ කුරුසිය, අද අපේ කර මත බව අමතක නොකර මේ ගමන යමු.”

(ඡන්දදායකයාගේ වගකීම පිළිබඳව සරල ලියවිල්ලකට ඇරයුම ලැබුණේ භක්ති ප්‍රබෝධනය සඟරාවේ සංස්කාරක එමාඩ් පියතුමාගෙන්. ඒ අනුව ලියවුණු මේ සංවාදාත්මක සටහන ඔබ හමුවේ තබන්නට රිසිවෙමි. එය මෙවර භක්ති ප්‍රබෝධනය  සඟරාවේ පළ වී ඇත.)

Monday, April 27, 2020

මටත් ඉන්නවා පොඩි දුවෙක්...


අම්මා කෙනෙකුට තමන්ගෙ දියණිය ගැන මේ විදියට ලියන්න පුළුවන් වෙන එක කොයි තරම් සතුටක්ද? ඒ අම්මගේ තාත්තගේ ආදරයෙදිත්, විවාහ ජීවිතයෙදිත් ළගින් උන්නු කෙනෙක් විදියටත්, ගුණගරුක යහපත් දියණියක් විදියට ඇ උපතේ ඉඳන් හැදුණු වැඩුණු හැටි බලන් උන්නු ලොකු මම්මා විදියටත් අද මම මේ සටහන ඔබත් සමඟ බෙදා ගන්නෙ ගොඩක් සතුටින්...

දූගෙ අම්මා දූ ගැන ලියූ අපූරු සටහන.... 

අසනීප වුණු අම්මව හරි ආදරෙන් බලාගන්න,
උදෙන්ම නැගිටලා රස තේ කෝප්පයක් හදල ලගට ගෙනත් දෙන,
හාල් ටික හෝදලා බතක් උයල දෙන,
ගේ දොර හරි පිළිවෙලට අතුපතු ගාල දෙන,
තමන්ගෙ රෙදි ටික තනියම හෝද ගන්න.......

හරි ආදරෙන් අම්මගෙ වේදනාව ගැන කතා කරන,
බෙහෙත් හේත් ටික වෙලාවට ලගට ගෙනත් දෙන.....

හරි හරියට පොත් කියවන...පොත් රාක්කෙ අතරමං වෙන,
පොත් ගන්නම හරි හරියට සල්ලි ඉතුරු කරන,
වේදිකා නාට්‍යක් , හොද චිත්‍රපටයක් අත හරින්න කැමති නොවෙන,
මේ දවස්වල මහ රෑ වෙනකල් තාත්තා එක්ක අපූරු චිත්‍රපටි බලන,
 
ඒවා ගැන කතා කරන.....

පොඩි එළවලු කොටුවක තාත්ත එක්ක පැළ හිටවන ,
Youtube එකේ හරි අපූරු සිංදු හොයන , අහන ,
තනියම උනත් සෙල්ලම් ගෙදරක සෙල්ලම් බතක් උයන,
පොතේ පතේ වැඩත් අමතක නොකරන....

තමන් ළග ඇති දේ අනිත් අයට දෙන්න හොද හිතක් තියෙන ,
රසම රසට අච්චාරු පිගානක්ම හදන....
හැමදාම බිම ඉදගෙන අම්ම තාත්තා එක්ක ජේසුට ඔරසන් කියන ,
ජේසුගෙ ආදරේ ගැන පුදුම දේවල් කතා කරන,
ඔක්කොම එක්ක හරිම හොද හදවතක් තියෙන ,
ජේසු මට දුන්නු වටිනාම තිළිණයක් වෙන,
හරි අපූරු දුවෙක් මටත් ඉන්නවා ......


දූ පුංචි කාෙල දූෙග අම්මයි, මමයි ඒක්ක. ඒදා මෙග් උපන්දිනය... 2010 වසෙර් ෙස්යාරුවක් 

Sunday, April 26, 2020

සොල්දර ගෙදර



සොල්දර ගෙදර - ජයකොඩි සෙනෙවිරත්න
ප්‍රථම මුද්‍රණය - 1980 අගෝස්තු 20 වැනි දා
කංචුකය - බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර
ප්‍රකාශනය - දයාවංශ සහ ජයකොඩි සහ සමාගම

70 - 80 දශකයන්හි පොත් කවර නිර්මාණය සිත්තරුන්ගේ කාර්යයක්ව පැවති බව එකල පළ වූ බොහෝ කවර ප්‍රසිද්ධ සිත්තරුන්ගේ නිර්මාණවලින් සැරහී තිබීමෙන් පැහැදිලි වේ. බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍රත් ඒ අතර සිටි පළපුරුදු, ප්‍රවීණ පොත් කවර නිර්මාණ ශිල්පියෙකි.

ආකෘතික වෙනස්කම් කිහිපයක් සමඟ ගලා යන සොල්දර ගෙදර නවකතාව, කතාවක් තුළ ලියැවෙන තවත් නවකතාවක් ලෙසින් නිර්මාණය වී ඇත. කතා දෙකෙහිම පාත්‍ර වර්ගයා එක ය.  රසය, කුතුහලය නොසිඳ පවත්වා ගැනීමට එකී ආකෘතික වෙනස්කම් උපකාරී වී ඇත. නිල්තලාව ගම්මානයට පළමු පත්වීම ලබා එන රණවීර නම් තරුණයා, ගම්මානයේ ප්‍රභූ පවුලක හේමා මැණිකේ නම් රුවැති තරුණිය සමඟ බින්න විවාහයකින් බැඳෙමින් නිල්තලාවේම පදිංචි වන අතර ඔහු පාසලේ දියුණුවට කටයුතු කරමින් එහි මුල්ගුරු පදවිය දක්වාම පැමිණේ. කතාව ඇරඹෙන්නේ ඔවුන් දෙදෙනාගේම මරණයෙන් පසුව ඔවුන්ගේ දරුවන් වන සුසිල් සහ සුවිනීතා හරහා අතීත කතාව ඉදිරිපත් වන ආකාරයෙනි. රණවීර පවුලේ අතිශය සමීපතම මිත්‍රයකු වූ වීරසිංහ ඉස්කෝලෙ මහත්තයාගේ පුතා වන මධුර ද මෙහි ආරම්භයේම හමුවන ප්‍රමුඛ චරිතයකි.

නවකතාව තුළ වැඩි අවධානය යොමු ව ඇත්තේ විවාහ ජීවිතය තුළ ඔවුන් මුහුණ දුන් දරු සම්පත් අහිමි වීමේ අර්බුදය සහ පසුව ලැබෙන දරුවන් දෙදෙන උස්මහත් වූ පසු විශ්‍රාමිකව ගෙවෙන ජීවිතය පිළිබඳව ය. අවසානයේ හෙළිවන්නේ ඒ දරු දෙදෙනාගේද ජීව විද්‍යාත්මක පියා රණවීර නොව වීරසිංහ බවය.  කාලීන සමාජ දේශපාලනික පසුබිම කතාව සමඟ ඈඳී ඇත්තේ ඉතා සුළු වශයෙනි. එම පසුබිම තුළ තබා තවදුරටත් චරිත, සිදුවීම් සවිස්තරාත්මකව නිරූපණය වූවේ නම් කතාවට වැඩි බරක් එකතු වන්නට ඉඩ තිබිණි.

අසූව දශකය ආරම්භයේ දී පොත්  ප්‍රකාශනය සම්බන්ධව ලේඛකයකුට මුහුණ දෙන්නට සිදුවූ බරපතල ගැටලු දෙකක් පිළිබදව කෘතියේ පෙරවදනෙහි ලා ජයකොඩි සෙනෙවිරත්න ලේඛකයා දක්වන අදහස් කෙරෙහි අවධානය යොමුකරන්නට සිතූයේ අදත් මේ ගැටලු මීටත් වඩා බරපතල සහ සංකීර්ණ ලෙස සාහිත්‍ය  සමාජය මුහුණ දෙන අර්බුදයක් වන බැවිනි.

‘‘කිව නොහැකි තරම් බාධක හා ඉහිළුම් නො දෙන නිෂ්පාදන වියදම් නිසා අද ආධුනිකයකුගේ කෙසේවෙතත් පළපුරුදු ලේඛකයකු ගේ වුවද පොතක් පළ කරන්නට ප්‍රකාශකයෙක් ඉදිරිපත් වන්නේ කලාතුරකිනි. අද පොතක් පළකිරීම විශාල මුදලක් සමඟ කරනු ලබන අවදානම් සූදුවක් වැන්න.

මෙ බඳු අහිතකර තත්ත්වයක් පැවතුණද, පොතක් පළ වූ විට ලේඛකයාත් ප්‍රකාශකයාත් නැති කරන්නට අවි අමෝරාගත් විචාරකයින් යැයි කියාගන්නා ‘පුබ්බඩයින්‘  පිරිසක් මේ රටේ වෙති. නිතරම තමන් ප්‍රිය කරන කඳවුරක් හෝ නිකායක් රැක ගන්නට වෑයම් කරන මේ පුස්සන්ගෙන් ඉඳහිට අවලාදයක් නැගුණද ඒ ගැන තැකීමක් නොකොට පොත පත පළ කරන දයාවංශ ජයකොඩි හිතවතුනට මම ස්තුතිවන්ත වෙමි.“

Thursday, April 16, 2020

‘‘දවස තවමත් තරුණයි‘‘ - ජයලත් මනෝරත්න



‘‘දවස තවමත් තරුණයි‘‘ - ජයලත් මනෝරත්න
කවරය සහ චිත්‍ර සෝමසිරි හේරත්
පළමු මුද්‍රණය - 1980
සමන් සහ මදාර ප්‍රකාශකයෝ

බරසාර පොත් කියවීම මේ දිනවල තරමක් අසීරු කාර්යයකි. මනස එයට සූදානම් නැති බවක් හැඟේ. 83 පුස්තකාලේ පරණ පොත් ගොන්න නැවත පෙරලා බලන්නට සිතූයේ එබැවිනි. ‘‘දවස තවමත් තරුණයි‘‘ මුලින්ම කියවූවේ සැබවින්ම එය මෑත අප අතරින් වියෝ වූ සොදුරු කලාකරු ජයලත් මනෝරත්නගේ කෘතියක් වීම හේතුවෙනි. මෙය ඔහුගේ පළමු නවකතාවයි.
ආර්ථික අරගලය හේතුවෙන් ගමෙන් නගරයට විසිවන එක පවුලේ සොයුරන් තිදෙනෙකුගේ ජීවන අරගලය මෙම නවකතාවට පාදක වී ඇත. මෙය පළමු කොටස ය.දෙවෙනි කොටස ඒ පොත් ගොන්නේ නොවේ. පෙරවදනක් ලෙස කතුවරයා තබන සටහන ඔබ වෙත ගෙනෙන්නට රිසි වෙමි.
‘‘මෙම නවකතාව මවිසින් රචනා කරන්නට යෙදුනේ මීට පස් වසරකට පමණ පෙර  මා උතුරු මැද පළාතේ රාජකාරියේ යෙදී සිටි වකවානුව තුළදීය. අගනුවර කලබලකාරී, සංකීර්ණ පරිසරයෙන් ඈත් වී, ඈත වන්නියේ හද්දා පිටිසර අහිංසක ගැමියන් සහ වල්අලින් සමඟ ගත කළ එකී නිසංසල කාලපරිච්ඡේදය ජීවිතයේ ඉතාම සුන්දර අවදියක් සේ මා අදත් ආදරයෙන් වැළඳ ගනිමි.
ගමෙන් නගරයට සංක්‍රමණය වීම හෝ නගරයෙන් ගමට සංක්‍රමණය වීම පිළිබඳව හේතු ප්‍රත්‍යයන්, ප්‍රවණතාවයන්, සංඛ්‍යාලේඛන දත්තයන් හෝ වාර්තාවන් එක්රැස් කිරීමකට වඩා, එවැන්නවුන්ගේ ජීවන පසුබිම්, සිතුම් පැතුම් හා පුරුෂාර්ථයන්ද විශේෂයෙන් ගැමියන් හා බැඳී පවත්නා ජීවත්වීම සහ ජීවත් කරවීම පිළිබඳව අධිෂ්ටාන ශක්තියද නිරීක්ෂණය කිරීමටත්, විඳ ගැනීමටත් මසිත උපන් කුහුල මෙවැනි කතාවක් නිර්මාණය කිරීමට මා පෙළඹවිණැයි හඟිමි. මහ වරුසාව, ඉඩෝරය, වනාන්තරය, වන සත්තු සහ මහ පොලව මෙන්ම මරණය ද ගැමියනට ස්වභාවධර්මයක් පමණි. ස්වභාව ධර්මය හා ළඟින් සිටි තරමටම ජීවිතයේ ප්‍රශ්න ලිහිල් කරගත හැකි බව ඔවුහු දනිති. කාලීන වාසි තකා නගරයේ ටෙලිවිෂන් යුගයට මනසින් රිංගා ගැනීමට තැත් දරන ‘‘කබල් ගැමියන්‘‘ හෝ ලකුණු ලබා ගැනීමේ අවස්ථාවකදී පමණක් ගැමියන් වීමට තැත් දරන ‘‘කබල් නාගරිකයන් ද“ සිතින් කයින් රෝගීව සිටීමෙන් මේ බව වඩාත් ප්‍රත්‍යක්ෂ වේ.‘‘

සිදුවීම් දාමය ගලායන්නේ ගැමි වහරට සමීප කථන බසිනි. බස හැසිරවීම සිත් ගන්නා සුළු ය. චරිත හා සිදුවීම්  වඩාත් මානුෂික මුහුණුවරකින් ඉදිරිපත් වේ.  පුදුම විය යුතු නැත. එය මනෝරත්නගේ කෘතියකි. හැත්තෑව දශකයේ ගමෙන් නගරයට ආ ලොක්කෙ, මද්දුමේ, පොඩ්ඩේ, ඇන්ටන් වැනි තරුණ පිරිස් මුහුණ දුන් ගැටලු අදටත් වෙනසක් නැත. ඒවා වඩාත් සංකීර්ණව හා බරපතලව අද තාරුණ්‍යයට අභියෝග කරමින් හිඳින බව වසර විස්සක නාගරික ජීවිතය හා සිතින් සක්මන් කරමින් මම කල්පනා කළෙමි.

‘‘අම්මගෙ කල්පනාවෙ හැටියට ජීවිතේ කියන්නෙ මහපොලව. මහපොලව නැත්නම් අපි කොහොමද ජීවත් වෙන්නෙ. මහපොලවට අපි සලකනතාක් කල් මහපොලවත් අපිට සලකයි. මහපොලවට ගරහන්ට හොඳ නෑ....
කොහෙන් ගියත් අන්තිමට අපිට ඉතුරු මහපොලව විතරයි. මහපොලව අපේ නෙවි. අපි මහපොලවෙ. මහපොලවට කෙල ගහනව කියන්නෙ අපි අපේම මූණට කෙල ගහ ගන්නවා කියන එක. නැද්ද? වැහිනිල්ලක් වැහැල, වතුර පොදක් ගලල, ගහක දල්ලක් ලියලල, මලක් පොහොට්ටවක් පිපිලා, මහ පොලව හීතල වෙලා යනව කියන්නෙ අපෙ පපුව හීතල වෙලා යනව කියන එක නෙවිද?“
52 - 53 පිටු



Friday, April 10, 2020

කුමර කොබෙයි සොනාටාව


කුමර කොබෙයි සොනාටාව
සීතා රංජනී -  2020 ජනවාරි 15

‘‘මොන එහෙකට ඔයා ඉන්දිකාට කසාද බඳින්න බල කරනවද? ඔයාටවත් හරිහමන් පවුල් ජීවිතයක් නැති එකේ අනුන්ට පිරිමි හොයලා දෙන්න ඔයාට පුලූවන්ද ?’’

අරුන්දතී නිර්මලාගෙන් එසේ අසන්නේ ඉන්දිකාගේ අන්තර්ජාල පෙම්වතා මුණ ගැහෙන්නට දින හතක් පුරා, කිලෝමීටර් 5000ක දුරක් යා යුතු මහාද්වීපික සංචාරයේදීය. මාරුවෙන් මාරුවට කාරය පදවමින්, අධිවේගී මාර්ග, සාමාන්‍ය මාර්ග, අතුරු මාර්ග, කඳු, තැනිතලා, කාන්තාර, ගම් නගර මෙන්ම මහාද්වීපික සංස්කෘතික විවිධත්වය හා සංකීර්ණත්වය හරහා ගැහැණුන් තිදෙනෙක් එක්ව යන මෙම ගමන තුළ ආලෝක කදම්බයක් විහිදුවමින් විවෘත වන්නේ ස්තී‍්‍ර ආත්මය නම් මහාද්වීපික කතිකාවයි.

මෙම ගැහැණුන් තිදෙනාම ඇමෙරිකානු මහාද්වීපයේ කලක් ජීවත් වෙමින් විවිධ වෘත්තීන්වල නියැලි අයයි. දෙදෙනෙක් තරුණ වයසේ විවාහ වී තරුණ දරුවන් සිටින මව්වරු ය. එක් අයෙක් වූ ඉන්දිකා මෙහි කතා නායිකාවයි. තිදෙනාම සම වයස හතලිස් ගණන්වල බව හැෙඟ්. නමුත් ඉන්දිකා දරුවන් ලැබිය හැකි වයස පසු කරමින් සිටින අවිවාහක කාන්තාවකි. වයස 42කි. නිර්මලා සහ අරුන්දතී ඉන්දිකා කැටුව අත්ලාන්තික් සාගර කලාපයේ කොනක සිට පැසිෆික් සාගර කලාපය දක්වා යන මේ ගමනේ අරමුණ විවාහ වී තම සරු කාලය ගෙවෙන්නට ප‍්‍රථම දරුවකු හදා ගැනීම සඳහා ඉන්දිකාගේ අන්තර්ජාල පෙම්වතා මුණගැස්වීමයි. විවාහක ජීවිතය තුළ ස්තී‍්‍රන් සහ පුරුෂයින්ගේ හැඩතල සියල්ල, පවුල් ජීවිතයක බැඳීම අපේක්‍ෂාවෙන් යන ඉන්දිකාට අත්දැකීම් සහිත තම මිතුරියන් දෙදෙනාගෙන් දැන ගන්නට ලැබේ.

මතුපිටින් පෙනෙන ආදරය හා සතුට පිරි පවුලනම් ඒකකය බොහෝ විට ව්‍යාජයක් බව දැන ගන්නට හැකි වන්නේ ස්ති‍්‍රයගේ ආත්මය එහි ප‍්‍රකාශිත වරප‍්‍රසාදය හිමි කර ගත් විටය. ඒ ව්‍යාජයපවුලේ පැවැත්ම සඳහා සත්‍යයක්ලෙස පවත්වා ගෙන යන්නේ ද ඒ ස්ති‍්‍රයගේ ශක්තිය හා දැනුවත්භාවය මතය. ඒ, පවුල නම් පැවැත්ම වැඩිවිය පත්වන තුරු දරුවන්ට අවශ්‍ය බව මව්වරු වශයෙන් ස්තී‍්‍රන්ට දැනෙන නිසාය. ඒ සම්මතය ස්තී‍්‍ර පුරුෂයින්ගේ ජීවිතයේ අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත් වී ඇති නිසාය. ඒ ව්‍යාජය ලෝකයට අනාවරණය වන්නේ ස්ති‍්‍රයගේ ඉවසීමේ නිම්වලලූ පුපුරා ගිය විටය. නිර්මලා සහ අරුන්දතී යථාර්ථය තේරුම් ගත් ශක්තිමත් කාන්තාවන් ලෙස ජීවිතය ජය ගනිමින් හා ජීවිතය විඳින්නට උත්සාහ කරන අය බව ඉන්දිකා දැන ගන්නේ විවෘතව තම හෘද විදාරණයේ ප‍්‍රකාශන අවකාශය උදා කරගත් මෙම  මහාද්වීපික සංචාරයේදීය. උගත්කමටත් රැකියාවටත් යට වී විවාහය අත්හැර වයසට යන ඉන්දිකා ඒ සඳහා උත්සාහයක් කර අසාර්ථක වූ ආකාරය මිතුරියන් දැන ගන්නේද මේ මහාද්වීපික සංචාරයේදීය.

ඉන්දිකා විවාහය සඳහා බලාපොරොත්තු සහගතව ඇසුරු කළ, ඇයට ආල කොබෙයි සොනාටාව පෙන්නූ ඇමෙරිකාවේ නිදහස් ජීවිතයක් ගත කරන සංගීතඥ නාරද, තවත් තරුණියන් ඇසුරු කළ හා කරන, පවුලකට කොටු වන්නට අකමැති වූ කෙනෙකි. ලංකාවේ වෙසෙමින් නිතර ෙමාන්ටි‍්‍රයල් එන නිර්මලාගේ සැමියා වූ විනෝද්ට තවත් පවුල් දෙකක් ඇති බව ඉන්දිකාට අනාවරණය වන්නේ මේ ගමනේදීය. පළමු විවාහය අත්හැරුණු අරුන්දතීගේ දෙවන විවාහයේ සැමියා වූ ප‍්‍රසාද් සූදුවට ඇබ්බැහි වී ඔවුන් හැරයෑම හා ඇයට පෙම්වතකු සිටින බව ද ඉන්දිකා දැනගන්නේ මේ ගමනේදීය.
ඉන්දිකාට විවාහ වී දරුවකු හදා ගන්නට බලපෑම් කොට ඇයගේ පෙම්වතා මුණ ගැස්වීමට කැටුව යන  නිර්මලා සහ අරුන්දතී යන දෙදෙනාම පවුල් ජීවිතය තුළ සිත් රිදීම්වලට ගොදුරු වූ නමුත් ඒවාට තම ජීවිත යට නොකර යථාර්ථයට මුහුණ දෙන අය වෙති. දරුවන් දෙදෙනා බැගින් රැකගත් මව්වරු වෙති. විවාහ සංස්ථාව තුළ ලෝකයා පරසක්වල ගසමින් සපත කරන පරමාදර්ශී ආදරය හා බැඳීම ඒ සැටියෙන් නැති බවට අත්දැකීම් ලැබූ අය වෙති.

ලෝකයට පෙනෙන ජීවිතය හා නොපෙනෙන ජීවිතයේ අඳුරු කළු කුහර දෙස උපේක්ෂාවෙන් බලමින් ඒවා පරයා යන ස්තී‍්‍ර ශක්තීන් හා අධිෂ්ඨානයන් ආත්මීය ප‍්‍රකාශන නිදහසේ මුදා හැරෙන මෙම සංචාරයේදී එක අතකින් සිදු වන්නේ ලෝකය පිළිගත් හා ස්තී‍්‍ර පුරුෂයන්ගේ කැමැත්ත වූ මෙන්ම ඉන්දිකා ආසාවෙන් සිටින විවාහක ජීවිතය සඳහා ඉන්දිකා දැනුම්වත් කිරීමයි. එහි ගැඹුරු උත්ප‍්‍රාසයක් ඇත. කැමැත්තෙන් එයට ඇතුල් වන්නේනම්, එය ලෝකයට පෙනෙන සදාකාලික ආදරණීය එකක් නොවිය හැකි බව පිළිගෙන සූදානම් විය යුතුය. උත්ප‍්‍රාසයේ අනෙක් පැත්ත වන්නේ ස්ති‍්‍රය ඒ ජීවිතය අත් විඳිය යුතු බව ඔවුන් විශ්වාස කිරීමයි. ව්‍යාපාරික නිර්මලාට ද, පෞද්ගලික රැකියාවක නියුතු අරුන්දතීට ද වෙනස්, ඇමෙරිකාවේ වැදගත් රාජ්‍ය ආයතනයක් වූ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ ස්ථිර රැකියාවක් කරන උපාධිධාරිනියක වන ඉන්දිකාට ස්තී‍්‍ර ජීවිතයේ සහ පවුල් සංස්ථාව තුළ නොපෙනුන ලෝකයක් විවර වන අතර ඇයට ද තමා ගැන සිතා සිටි ආකාරය වෙනස් කර ගන්නට සිදුවේ. වැරදුන තැන් ගැන, වැරැද්දූ  පිරිමින් ගැන ඔවුන්ගේ උපේක්ෂා සහගතභාවය, රිදීම් යටින් දිවෙන ආදරණීය හැඟීම්, කරුණාව, සමාවට ඇති කැමැත්ත ඇයට විවර කරන්නේ ජීවිතයේ අලූත් අඩවියකි. පවුල් සංස්ථාව තුළ අසාර්ථක උත්සාහයන් සහිත දෙදෙනෙක්ගේ කතා සාගරයේ ගැඹුරට වශී වී එහි ගිලෙන ඉන්දිකා තැත් දරන්නේ එයට සාර්ථකව ඇතුළුවීමටය. යථාර්ථය එයයි.

පවුල යනු ආදරයේ පරමාදර්ශී අඩවිය ලෙස, ඇට මස් ලේවලට කා වද්දා ඇති සමාජයක ඒ තුළ ඇති වැරදීම් කොතෙක් බර වුවත් සම්මතයනම් එයින් තොර ජීවිතයක් නැති බවයි. මේ උත්ප‍්‍රාසය ඉතා අපූරුවට චිත‍්‍රණය කරමින් ශක්තිමත් ස්තී‍්‍ර ආත්මයක හැඩරුව පෙන්වා දීමට ශමෙල්ට හැකි වී ඇත.

‘‘සමහර පිරිමි හොයන්නෙම අරමුණක් තියාගෙන පවුල ඇදගෙන යන්න දක්ෂ ගෑනු... හැබැයි ඒ දෙවල් කරන්නේ ඔයයි කියලා පෙන්නන්න හොඳ නැහැ. හරියට අහසෙ ඉන්න දෙවි කෙනෙක් ඇවිත් අනාගතය සැලසුම් කරනවා වගේ දැනෙන්න අරින්න  ඕනෑ...සුරංගනාවියක් ඇවිත් රෑට රෑට ගෙදර අස්පස් කරලා, රෙදි හෝදලා, හැමදේම තිබුණු තැන්වල තියනවා කියලා හිතන්න ඉඩ දෙන්න  ඕනෑ..’’

විවාහ ජීවිතය තුළ පමණක් නොව සමාජ ජීවිතය තුළ වුවත් ස්තී‍්‍රන්ට ගැටලූ අඩු වන්නටනම් තමන්ගේ ශක්තීන් සඟවා ගෙන එය අඩුවෙන් පෙන්වන්නට සිදුවීම පිළිබඳ අත්දැකීම් බොහෝ දෙනෙකුට ඇත. ස්ති‍්‍රය යනු පාලනය කළ ශක්තියක් බව දන්නෝ අඩුය. ස්ති‍්‍රයට අවාසිදායක ආධිපත්‍යධාරී සමාජ සංස්ථාවන් තුළ බොහෝ තැන්වල අපට එය පාලනය කර ගෙන ඉන්නට සිදු වේ. අපත් සමඟ වැඩ කරන අය පවා සතුටු වන්නේ එවිටය. එය නොදැන වැඩ කළ විට කෙළින් නොහැකිනම් වක‍්‍රව හෝ ගැටලූ මතුවේ. අනෙක් අතින් ස්තී‍්‍රන් බොහෝ විට කරන්නේ හැමෝම හොඳයි කියන චරිතය රඟපෑමය. ශමෙල්ගේ ස්තී‍්‍රන් තිදෙනා නැතිනම් මිතුරියන් තිදෙනා ඔවුන්ගේ තරුණ ජීවිතවල තිබූ ප‍්‍රාර්ථනාවිවාහය සහ ඒවායේ අහුමුළු විවෘතව නිදහස්ව එළිදරව් කිරීමට අමතරව මේ මහාද්වීපික ගමන තුළ තවත් බොහෝ සමාජ දේශපාලන ගැටලූවලට ද මාරුවේ. විවාහ ජීවිතයේ අඳුර වසාගත් ජීවිතයක් ඇති දෙදෙනා විවාහාපේක්ෂිත මිතුරිය ධෛර්යමත් කරමින් ඉන්දිකාට සාර්ථක පවුල් ජීවිතයක් ගෙවීමට හැකිසේ හැඩගැසීමට සාම්ප‍්‍රදායික උපදෙස් ද ලබා දෙති. යථාව, උත්ප‍්‍රාසය හා හාස්‍ය ද පෙරදැරි කරගත් සංවාදවලින් පරිපූර්ණ කුමර කොබෙයි නවකතාව හරහා කොතරම් වැරදීම් සිදු වුවත්, තමා ඉදිරියේ කොතරම් උදාහරණ ඇතත්, විවාහ ජීවිතයට ඇතුළු වී එය රස විඳීමට ඇති බහුතරයේ කැමැත්තනැතිනම් බලපෑමමිනිස් සමාජය තුළ අවලංගු සාධකයක් නොවන ආකාරය ද ප‍්‍රකාශිතයි.

‘‘පිරිමි හිතන්නේ එයාලා හැමදේම දන්නවා කියලා...කොටින්ම පිරිමි දන්නවා ගෑනු ගැන පොත් ලියන්නත්’’

තමාට රිදවූ පුරුෂයා ගැන ආදරයක් ද හිතේ ඇති, සමාව දීමට සූදානම් නිර්මලාලා, අරුන්දතීලා මෙන්ම වීසා නොමැතිව සැඟවී සිටින තම අන්තර්ජාල පෙම්වතා වූ කාලිංග සොයා යන විවාහාපේක්ෂිත ඉන්දිකා ද යථාව ඉදිරියට පැමිණ ඇත. මේ තේරුම් ගැනීම වියමනක් ලෙස ගෙතූ ෂමෙල් ජයකොඩිගේ කුමර කොබෙයි නව කතාව ස්තී‍්‍ර ආත්මයක කටහඬ විදාරනය කළ සොනාටාවක් ලෙස මග නොහැර සවන් පත් කර ගැනීම සුදුසුය. නිර්භය ආත්ම කථනයක් සේ වැළඳ ගැනීම සුදුසුය.

කුමර කොබෙයි - ශමෙල් ජයකොඩි
විදර්ශන ප‍්‍රකාශනයක්




Thursday, April 2, 2020

ඔබ අප සැවොම ප්‍රවේසම් විය යුතුයි.



දින සටහන් ලිවීම නැවතුණේ චූටි මල්ලි ( නැන්දාගේ පුතා - අපේ පවුල්වල බාල සහෝදරයා ) රිය අනතුරකට ලක්වෙලා කියන පණිවිඩය ලැබීමත් එක්ක. කොරෝනා කාලේ කිසිම පවුලකට අත්විඳින්න සිදුනොවිය යුතු අත්දැකීමකට අපි මුහුණ දුන්නෙ. දින දෙකක් අපේ සහෝදරයා දැඩි සත්කාර ඒකකයේ උන්නත් අපට බලන්න බැරි වුණා. ඇඳිරි නීතිය නිසා යාම ඒමත් අපහසුයි. කොරෝනා තත්ත්වය නිසා රෝහල්වල කටයුතුත් වෙනදා වගේ වුණේ නෑ. රෝහල ඇතුළට යන්න ලැබුණෙ එක්කෙනෙකුට පමණයි. නමුත් දැඩිසත්කාර ඒකකයට කාටවත් ඇතුළ් වෙන්න බැහැ. ඉතින් චූටි මල්ලි අවසන් ගමන් ගියේ අපි කවුරුවත් ළඟ නැතිව. ( මේ අවස්ථාවේ දී කුලියාපිටිය රෝහලේ වෛද්‍යවරුන්, හෙද හෙදියන්, කාර්ය මණ්ඩලය අපේ මල්ලි වෙනුවෙන් කළ සේවය අගය කළ යුතුයි. )

අනතුරක් සිදුකර නොගෙන ජීවත් වීම මේ මොහොතේ කොයිතරම් වටිනවද කියන එක විශේෂයෙන් මතක් කරන්න ඕන. ආදරණීයයන්ගේ ජීවිත අනතුරකදී වුවත් කිසිවක් කරගන්නට නොහැකිව අසරණ වෙන්නට වෙනවා. එය දරන්නට අපහසු දෙයක්. ඒ වගේම හදිසි තත්ත්වයක් වෙනුවෙන් සූදානම්ව ඉන්න රෝහල් කාර්යමණ්ඩලවලට, ආරක්ෂක අංශවලට අමතර රාජකාරි පැටවෙනවා. ඒ නිසා මේ මොහොත අපි ප්‍රවේසම්ව, නීතිගරුකව, කල්පනාකාරීව කටයුතු කිරීම ඉතා වැදගත්.

චූටි මල්ලි නැතිවුණා කියන පණිවිඩය ලැබුණු මොහොත, ජීවිතේ කවදාවත් අමතක නොවේවි. ඒ වෙද්දිත් අපි උන්නෙ ප්‍රාතිහාර්යයක් වෙලා හරි එයා සනීප වෙලා ආපහු ඒවි කියන විශ්වාසයෙන්. ගමක්ම, නෑදෑ සනුහරයක්ම, රට පුරා බොහෝ තැන්වල සෙත්, පිරිත්, යාච්ඤා‍, සෙත් කවි, යැදුම්, ප්‍රාර්ථනා සිදුවුණත් මේ කිසිවකට එයාව ආපහු මේ ලෝකෙට ගන්න පුළුවන් වුණේ නෑ.

ඉතින් ඒ මළ ගෙදරත් වෙනදා වගේ වු‍ණේ නෑ. ඇඳිරි නීතිය නිසා බොහෝ දෙනෙකුට එන්න බැරිවුණා. ආව අයත් මුහුණු වැසුම් දාගෙන. සමහර වෙලාවට අපිට අඳුනන්නත් බැරිවුණා. මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක, පොලිසිය, ග්‍රාමසේවක ලබා දුන් උපදෙස් අනුව තමයි වැඩ කටයුතු සිදුවු‍ණේ. වෙනදා වගේ සංග්‍රහ කිරීමත් නොකර ඉන්නයි උපදෙස් ලැබුණෙ. නෙස්කැෆේ විතරක් දෙන්නත්, ඒ කඩදාසි කෝප්ප වහාම පුළුස්සා දමන්නත් කටයුතු කළා. මළ ගෙදරට එන අයට වුණත් මීටරයක් දුරින් ඉන්න, වැඩි වෙලා නොරැඳී ආපසු යන්න සිදුවුණා. ගේට්ටුව ළඟම අත සෝදන කටයුතු සඳහා පහසුකම් සැලසුණා. එද්දිත් යද්දිත් අත් සෝදන්න කියන කාරණය අනිවාර්ය වුණා.

මම මේ සියල්ල ලියන්නෙ මේ මොහොතේ උපතක්, විපතක්, මගුලක්, දානයක්, පින්කමක් මේ කිසිම දෙයක් පෙර පරිදි වෙන්නේ නැහැ කියන එක ඔබට මතක් කරන්න. ඒ නිසා අපි ප්‍රවේසම් විය යුතුයි. කල්පනාකාරී විය යුතුය.


හත් දවසේ බණ පවුලේ සුළු පිරීසකට පමණක් සීමාකෙරුණා. පසුදා දානය පන්සලට අරන් ගියේ ඒත් පවුලේ කීපදෙනෙකුගේ පමණක් සහභාගිත්වයෙන්. ඒ කිසිම දෙයක් අපේ ගමක වෙනදා සිදුවන විදියට නෙවෙයි වුණේ. අන්තිමේ අපි හිත හදාගත්තෙ අපේ මරණය කොහොමවෙයිද, මේ මොනවත්ම නැතිව කොහේ කොහේ අපට මියයන්න සිද්දවෙයිද කියල දන්නෙ නැහැනෙ කියල හිතලා.

අදත් මට හිතෙනවා ඇඳිරි නීතිය දාන්න කළින් චූටි මල්ලි ගෙදර ආව නම්, අඩුතරමෙ එයා ගිය තැනක යාළුවො එයාව නවත්ත ගත්ත නම්, පොලිසියෙන් අල්ලල හිරේ දැම්මත් කමක් නෑ හෙමිහිට ආව නම් මේ අනතුර සිද්දවෙන්නෙ නෑ කියලා. දැන් ඉතින් ඒ හිතට දැනෙන කිසිමදේකින් ඵලක් නෑ. අපිට ආයෙම චූටි මල්ලිව ලැබෙන්නෙ නෑ.

ඒ නිසයි මම ඔබෙන් ඉල්ලන්නෙ ප්‍රෙව්සම් වෙන්න. ඔබේ ආදරණීයයන් රැකගන්න කියලා.


Saturday, March 21, 2020

මං නොඉන්න මගේ ගෙදර දවසක්...




උදේ මම චූටි මිමීත් එක්ක කණුකැලේ ගෙදර ගියා. (මං නොඉන්න මගේ ගෙදර ) අපි දෙන්න පයින්මයි ගියේ. (බයවෙන්න එපා. ඒක පුංචි ගුරු පාරක්. වැඩිය කවුරුත් නොයන )

ගුරු පාරෙ කෙළවර මොණරු දෙන්නෙක්. මේ වෙද්දි අපේ පැත්තට මොණරු ආගන්තුක නෑ. ඒත් තාම මම හිතේ හැටියට මොණර රැඟුමක් දැක්කෙ නෑ. කොබෙයියො, කහ කුරුල්ලො, චූටික්කො, මයිනො නේකාකාර කුරුල්ලන්ගෙන් අඩුවක් නෑ. කුරුල්ලන්ට නම් කොරෝනා ගැන වගේ වගක් නෑ වගේ. උන් හරිම නිදහසේ ඉන්නවා.

ජීවිතේ මෙතෙක් ආදරෙන් ඉතිරි කළ යමක් ඇත්නම් ඒ පොත් ම තමයි. නවාතැන් මාරු කරද්දි ගෙනත් දැම්ම පොත් පෙට්ටිවල දාපු ගමන් සාලෙමයි තිබුණෙ, ඒ ටික අස් කරන්නත් උවමනා වුණා. අලුත් පොත් රාක්කවලට දාන්න පුස්තකාල කාමරේ ඇරියම ගොඩක් දූවිල්ල. පොත් රාක්කත් ටිකක් අවුල් වෙලා. දුකත් හිතුණා. පොත් අරන් යන අයට පොත් ටික පිළිවෙලක් කරන්න හිතෙන්නෙ නැද්ද?  පොඩ්ඩක් දූවිල්ල පිහදාන්න හිතෙන්නෙ නැද්ද කියල හිතිලා. මම ගමේ යන සති අන්තවල තමයි පොත් රාක්කවල දූවිලි පිහදලා අස්කරන්නෙ.

කොහොමවුණත් වටපිටාවෙ පොඩි පිරිසක් හරි පොත් අරන් ගිහින් කියවන එකම ලොකු දෙයක්. කවදා හරි ලොකු පුස්තකාලයක් හදන එක මගේ හීනයක්. ඒක චිත්‍රපටියක් පෙන්නන්නත් ඉඩකඩ තියෙන කියවීම් ශාලාවක් සහිත පුස්තකාලයක් වෙන්න ඕන කියල හිතෙනවා. බලමු 
ඉතින් කවදාහරි.

...........

ලොකු නංගිගෙ ඕකිඩ් වගාව මලින් පිරිලා. ‘‘අප්‍රේල්වල ඕඩර්ස් තියෙනවා මල් ගන්න පුළුවන් කියල කිව්වා. දැන් ඉතින් හරිනෙ ඒකත් අහවරයි.“ ලොකු නංගි හිනාවෙලා කිව්වා. මොනතරම් ප්‍රශ්න ආවත් හිනාවෙලා මුහුණ දෙන්න පුළුවන් එකම ලොකු දෙයක්.

‘‘ඔයාගෙ මසං පැලේ මල් පිපිලා “ ලොකු නංගි මට තවත් සුබාරංචියක් කිව්වා. මසං පැලේ ගත්තෙ කට්ටිමහන පල්ලියෙ මංගල්ල පොලෙන්. එදා ඇහැල පැලයකුයි, පේර පැලයකුත් ගත්තා. පැල මං ගත්තට හිටෙව්වෙ ලොකු නංගි. පේර පැලයත් හොඳට හැදීගෙන.

‘‘ඇහැල පැලේ කේඩෑරි වෙලා. මම තව පැලයක් හිටෙව්වා.“ ඇහැල ගහක් ගැන මගේ ආශාව දන්න නිසාම වෙන්න ඇති ලොකූ ආයෙම මතක් කළේ. ගේ වටේට අඹ, අනෝදා, නෙල්ලි, කටුලොවි, කජු තියෙනවා. තවත් මදි කියල හිතෙනවා.  ගහකොල කොච්චර හිටෙව්වත් වැඩි වෙන්නෙ නෑ. ඒත් නංගි කියනවා පළතුරු පැල ගොඩක් එක ළඟ ආවම ගෙඩි හැදෙන්නෑලු. මට වඩා ගහකොල ගැන දැනුමක්, අවබෝධයක් එයාට තියෙනවා.

..............

හැන්දෑවෙ පුංචි කට්ටිය චිත්‍ර ඇන්දා. චූටි මිමීගෙ තමයි යෝජනාව. එයානෙ දැන් ලොකු අක්කා. වෙලාවකට නංගිලා, මල්ලිලා එක්ක සමගි සමාදානෙන් වැඩ කරන්න බැරිවුණත් තවත් වෙලාවකට අක්කාකම මතු වෙනවා. ‘‘අපි චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනයක් කරමු.‘‘ මම පින්තූර ටිකක් අරගෙන එයාලව උනන්දු කළා. මේ දඟමළු ටික එක තැනක තියාගන්න පුළුවන් එකත් ලොකු දෙයක්.